منتظران یوسف فاطمه

گذشت

alireza — Sat, 17 Feb 2007 02:17:18 GMT

به نام خدا

اين هفته در سفر به مشهد اردهال كاشان رفيقم همراهم بود و صحبت مي شد كه چه جايي بهتر از امامزادگان براي گرفتن حاجت و چيزهاي ديگه...

نزديكاي مشهد ميني بوسمان داخل روستاي علوي شد و رسيديم به كوچه تنگي ما رفتيم داخل كوچه از طرفي از اون سر كوچه هم ماشينهاي ديگه اي وارد شدند و وسطاش به هم رسيديم.حالا همه متوقف شده بودند و همه منتظر هم بودند .هيچ كس هم كوتاه نمي اومد.بايستي يكي برمي گشت و راه مي داد.

سيدي كه در آن سفر همراه ما بود شنيدم كه به راننده مي گفت:

رانندگي هزار تا فوت و فن و كنكور داره كه يكيش گذشت است...

راننده ماشين ما بعد از شنيدن اين حرف پس از يه خورده تامل گفت درسته آدم بايد گذشت داشته باشه و بعد ميني بوس رو عقب عقب با احتياط آورد تا اول كوچه.راه باز شد و همه رد شدند.تا رسيديم به مشهد اردهال و امامزاده علي ابن محمد باقر(ع).

***

بگذريم

ما اوج گذشت را در اوايل سوره هل اتي (و يطعمون الطعام علی حبه مسكينا و يتيما و اسيرا...) و

همچنين گوئي گذاشته شدن نقش ايثار در حادثه كربلا بر عهده ابو الفضل العباس مي بينيم .جايي كه

با دستش مقداری آب برداشت و آورد جلوی دهانش كه بنوشد فذكر العطش الحسين

ننوشيد و آب را ريخت.

امام علي (عليه السلام): قدر و ارزش خود را با تغافل و گذشت كردن از چيزهاي كوچك در زندگي بالا ببريد. تحف ص224

* ضمن عرض تبريك سال اتحاد ملي و انسجام اسلامي مدتي است كه از اينترنت دور هستم و در نتيجه از مصاحبت و در خدمت بودن شما بدور هستم.ما رو نمي بينيد خوش وگذره؟!

انشالله شرايط عوض شد حتما به تك تك دوستان مخصوصا رفقاي قديمي سرخواهم زد و جبران خواهم نمود.

كوچيك همتون هستم و علي يارتون.

والسلام.

پيشرفت

alireza — Tue, 06 Feb 2007 02:55:18 GMT

به نام خدا

در زمستان بهاران آمد آدم از بحر دوران آمد

بوي نسل شقايق پيچيد بوي عطر شهيدان آمد

بهمن خونين جاويدان تا ابد زنده بادا قرآن

سلامُُ هِيَ حتّي مَطلعِ الفَجر - 28 سال طلوع فجر مباركباد.

از سمت كاشان كه به طرف نطنز حركت مي كنم در 30 كيلومتري و نزديكاي نطنز و در كنار جاده كارخانه اي را مشاهده مي كنيم.بله اين همان كارخانه و يا بهتر بگويم قسمتي از سلسله كارخانه هاي توليد سوخت هسته اي مي باشد كه تا سرانجام در نيروگاه بوشهر تبديل به برق گردد.

دستاوردي بومي حاصل تلاش ملت و دولتها و رهبري رهبران عزيزش.كه مي توان دل به آينده اي روشن داشت.

روز 22 بهمن يعني روز تثبيت حق هسته اي ملت ايران به همان دليل انتخاب آزاد ، ما خود را مسئول عمل خويش مي دانيم و انشالله در راهپيمايي همين روز با شكوه هر چه تمامتر شركت خواهيم نمود تا با اتحاد خود مشت محكم ديگري بر دهان دشمنان ياوه گوي خود بزنيم.

و در انتها نكته مهم از نظر من اينه كه :

دستيابي به 3000 سانتريفوژ يا فلان داروي پزشكي و يا ... نمي تواند هدف ما را تشكيل دهد چرا كه معتقديم هدف چيز ديگه اي است و اين پيشرفتها و فتح اين قله ها ابزاري هستند براي رسيدن به اون هدف.

هدف مي تواند زير بار زور نرفتن هيچ ملتي باشه.

هدف مي تواند پيشرفت و منافع پيشرفت براي همگان بطور مساوي باشه.

هدف مي تواند رفع تبعيض و انحصار طلبي و مستقل بودن باشه.

و ....

اينهاست كه دشمن زير بارش نمي ره.

و در كل هدف ما: كل ارزشهاي انساني است زير سايه تعاليم خدا و پيغمبر.

***

براي اطلاع علاقه مندان سخنراني آقاي ازغدي در زير آورده مي شود.

موضوع: انسان ، هدف پيشرفت يا پيشرفت هدف انسان

حسن رحيم پور ازغدي

دانشگاه شيراز پاييز 85

...

تفاوت ما سر چيه؟

سر اينهاست كه ما پيشرفت را قبول داريم .تصرف و تسلط بر طبيعت را قبول داريم.اما اين را ما هدف في نفسه نمي دانيم.از اينجا به بعد تفاوتها آشكار مي شود.مامعتقديم هيچ كدام از اينها نه جامعه و نه مفهوم پيشرفت و تصرف در اينها هيچيك از اينها بالاتر و مهمتر از خود انسان نيست.

دعوا سر اينه كه آيا اصالت پيشرفت يا اصالت انسان؟

ما طرفدار اصالت انسانيم.ما هر دو مي گوييم پيشرفت،تحول و نوگرائي و توسعه.

دو تا تز است.يكي مي گه هدف انسان بايد پيشرفت باشه (اين تز اونهاست).يك تز ديگه مي گه هدف پيشرفت بايد انسان باشد.

اينهايي كه مي گويند هدف انسان توسعه است با انسان برخورد ابزاري كرده اند.همين يك جمله اصل و كليد همه دعواهاست.اونوقت هزاران شاخه از اين اصل متولد شده.

هم خود تصرف و پيشرفت هم تصرف در جهان و پيشرفت در سنت اسلامي توصيه شده اند.اما اصالت با خود انسان است و رشد او.تسلط و تصرف بر جهان خودشان اصالت ندارد.

ما دو تا تئوري پيشرفت داريم.

اگر از ما پرسيدند شما با پيشرفت و توسعه مخالفيد يا موافق؟

ما دو تا نظريه توسعه داريم.يكي اونه كه بهش مي گويند development ،توسعه،ترقي،پيشرفت ،نو آوري،مدرنيسم از نوع خاصي كه اونها ازش بحث مي كنند.و يكي هم نظريه اسلامي –توحيدي پيشرفت هست.

مبناي نظري پيشرفت به نظر ما بايد توحيدي و انساني باشد نه سكولاريستي.و قيود و شهود انسان و جهان را هر دو را بايد ببينيم و فقط به شهودش اكتفا نكنيم.

بنابراين ما دو ايده ترقي داريم.

يكي بر اساس اصالت دنيا و يك ايده ديگر بر اساس اصالت انسان.

اينو از اين جهت مي گويم كه ما ديده ايم دوستان را كه دارند بحث مي كنند درباره غرب گرائي و مدرنيسم و ... وسطاش حواسشون پرت مي شه.حرف درست زدن كافي نيست بايد توي گفتگو و مناظره با ديدگاههاي مختلف بايد تو رينگ موقعيت درستي هم انتخاب كني يعني جاي درستي وايستي.ممكن است مشت زن خوبي باشد تو بحث نظري، اما جاي خوبي را انتخاب نكرده باشد و جاي بدي وايستاده باشد.يكي از جاهاي بد در اين مبارزه فكري اينه كه شما بريد جايي وايستيد ،اونها مدام بگويند پيشرفت و ما مدام حرفهايي بزنيم كه از توش ارتجاع و واماندگي و واپسگرائي ازش بيرون بياد.و بگويند ما مي گوييم پيشرفت كنيد جلو برويد اينها هِي مي گويند آخرين پيامبر هزار سال پيش آمده شما متوقف شويد تو همان 1000 سال پيش و نه علم جلو بره و نه تجربه جلو بره، نه هيچ چيز ديگه.امتناع تفكر ديني.نمي شه آدم هم متدين باشه هم فكر كنه.هم متدين باشه هم فكر آزاد داشته باشه.

اونوقت خيلي از دوستان اشتباه مي كنند مي خواهند اين ايده مادي به اسم نو گرائي را نقد كنند بدون اينكه توجه داشته باشند يك ادبيات ضد تحول به خودشان مي گيرند.اين در حاليه كه ما متعلق به اصالت يك سنت فكري هستيم كه اساسا در اون حكم شرعي كرده به تحول.

ديني كه به شما مي گويند امروزش و ديروزش مثل هم باشه.و ملتي و فدري كه فرداش و امروزش در يك موقعيت انساني و از نظرِهم مادي و هم معنوي يكي باشه اين داره عقب مي رود . مثل يخي كه در حال ذوب شدن است يعني سرمايه است كه داره از دستت مي رود.يعني فردا بايد تو از امروز يك گام جلوتر باشي و همچنين جامعه.

اونوقت اين دين به اصالت تحول و تكامل داره دعوت مي كنه،موضع ضد پيشرفت بهش مي دهند.اين همان طرح و پروژه اي است كه از اون طرف براي ما تدارك ديده اند و يه عده اي هم اين طرف حواسشون نيست.

ببينيد توي ايده اسلامي پيشرفت ما به شناخت بشري احترام مي گذاريم.به درك بشر و منافع بشر ، به ظرفيت بشر.

اينطور نيست كه درديدگاه ما انسان داره قرباني مي شود.انسان نديده گرفته مي شود.درك و شعور و عقل و شناخت بشر تحقير مي شود.نه ابداً همچنين چيزي نيست.

مثلا چند نفر از غرب اومده بودند و بحث مي كردند و البته در موضع مسيحي متدينش نبودند و از موضع لائيك و لائيسيته صحبت مي كردند.

مي گفتند اختلاف ما با شما سر انسان شناسي است.

گفتم اين حرف كاملا درست است.منتها تفسيري كه از اين اختلاف كرد يك چيز ساختگي بود.

مي گفت:شما معتقديد كه انسان صغير است.احمق است.انسان قدرت تشخيص مصالح خودش را ندارد.بايد همينطوري بشيند منتظر خدا و پيغمبر.ما معتقديم كه انسان بالغ و عاقله و .. خودش تشخيص مي دهد و اراده آزاد بايد داشته باشد.

گفتم : در اينكه اختلاف سر انسان شناسي است حرف كاملا درستي است.دعواي ما سر اين است كه انسان چيست؟

منتها تفسيري كه از اين انسان شناسي كرديد يك تفسير ايدئواوژيك بود.

گفتند:تفسير ما از اين دو تفاوت چيه؟

گفتم:اگر در تفكر ديني و اسلامي انسان را ما موجود نابالغ مي دانستيم ،اگر خداي اين دين انسان را موجود بي كفايت مي دانست ،هزاران پيامبر نمي فرستاد تا با اين انسان سخن بگويند.

اصلا از اينكه خدا پيامبران را فرستاد تا با اين انسان سخن بگويند اينه كه خداوند براي شعور انسان و براي درك انسان اعتبار قائل است.

ما معتقديم قدرت تشخيص را خود خداوند به انسان داده است.تو ديني كه ما ازش دفاع مي كنيم عقل در كنار وحي جزو منابع دين است.ما به ديني معتقديم كه هر گزاره و هر دستوري كه به نام دين صادر بشود ولي خلاف صريح عق(البته مستقلات عقليه و بديهيات عقليه، نه اون چيزهايي كه به نام عقل و هيچ برهاني پشتش نيست) باشه از حجيت و اعتبار ساقط است. و اين حكم ديني محسوب نخواهد شد.

گفتم: فرق ما و شما تو اين نيست كه تو گفتي اتفاقا در اين نكته : ما اين را مي گوييم كه انسان قادر است به تشخيص مصلحت خودش و چون انسان قادره به تشخيص مصلحت خودش خداوند پيامبران را فرستاده تا با او سخن گويند.

انسان چون اراده آزاد دارد مسئوليت معنا دارد برايش. اصلا مكتبي كه صحبت از عمل و صحبت از پاداش و جزا مي كند و از مسئوليت صحبت مي كند يعني انسان معتقد به چيه؟ به اراده آزاد.

وقتي انسان اختيار و اراده ندارد پس چرا مسئوليت داشته باشد.(شما افترا زديد به اين طرف)هر دوش غلطه.

خداوند انبيا را مي فرستد براي بشر كه هم براي او و هم براي سرنوشت او اهميت قائل است.او را داراي قدرت تشخيص مي داند.بهش مي گويند پيامبرانم مي آيد با تو سخن مي گويند تو داوري كن و تصميم بگير و انتخاب را به عهده ما گذاشته است.

اين كه مي گه ان ما شاكراً و اما كفوراً اين يعني چي؟ اين كه قرآن صريحا مي گويد شما يا كافريد يا شاكر يعني انتخاب با شماست.يعني آزاد.

اين كه پيامبران را براي شما فرستادم افلا تعقلون اين همه با شما سخن گفتنيم فكر نمي كني؟ اين يعني چي؟ مگر براي ديوانه پيامبر مي فرستند.مگر براي موجودي كه قدرت تشخيص مصالح خودش را ندارد براي او مگر براي ديوانه پيامبر مي فرستند.مگر براي موجودي كه قدرت تشخيص مصالح خودش را ندارد براي او پيام مي فرستند. و از كسي مسئوليت مي خواهند كه معتقدند او حق انتخاب و قدرت انتخاب و اراده آزاد دارد.

گفتم: پس فرق ما در اين نيست كه انسان را موجود داراي قدرت تشخيص و اراده و آزاد مي دانيد و ما نمي دانيم.چون انسان را داراي قدرت انتخاب و تشخيص مصالح خودش و مفاسدش مي دانيم و معتقديم كه خدا براي همين پيامبران را براي انسان فرستاده

گفت: پس فرق ما در چيه؟

گفتم : فرق ما و شما در اينه كه ما معتقديم بايد مرز بين انسان و خوك پررنگ بشه ولي شما معتقديد مرزي اين وسط وجود نداره.

گفتم: فرق ما اينه كه ما براي انسان كرامت قائليم شما براي انسان نمي توانيد كرامت الهي قائل باشيد

فرق ما با شما اينه كه ما فلسفه داريم براي برتر بودن انسان و انسان تربيت شده و ...

شما هيچ فلسفه اي براي اين نداريد.

فرق ما و شما اينه كه ما حقوق بشر را مي توانيم مقدس بدانيم و مناشا الهي و توحيدي قائليم شما حقوق بشر را نمي توانيد مقدس بدانيد.

فرق ما و شما اينه كه ما مي توانيم به نام آزادي و عدالت سوگند بخوريم چون با سرنوشت بشر سر و كار ديني دارد شما نمي توانيد سوگند بخوريد.

مسئله واقعا همينه:

تجربه را بايد مقتنم داشت.برخلاف ايده مادي پيشرفت تو ايده اسلامي پيشرفت ما تجربه را محترم مي شماريم ولي اصالت را به تجربه نمي دهيم و منحصرا به حس تجربه نمي دانيم.اعتبار تجربه بلي اما اصالت تجربه نه.اعتبار عقل آري اكتفا به عقل نه(انحصار در او نه).احترام به تجربه بشري و عقل بلي ولي نفي مفاهيم فرا بشري و نفي حقيقت فرابشري نه.

اختلاف ما سر اينه.

احتلاف ما و شما سر اين نيست كه شما عقل را قبول داريد و ما نداريم.

اختلاف ما سر چيز ديگه اي است.

كا سه سطح از عقلانيت را قبول داريم شما يك سطحش را قبول داريد.يعني ما عقل به توان سه را قبول داريم اما شما عقل به توان يك را.براي اينكه ما سه سطح براي عقلانيت را قبول داريم.

عقل اول: عقل ما بعدالطبيعه( متافيزيك-عقل توحيدي) عقلي كه با او مي شود خدا را شناخت و سراغ حركت به سمت خداوند را دريافت.اين عقل متافيزيك در غرب رد شده.شما مي دانيد مثلا از كانت به بعد، متافيزيك عقل محال است.اين عقلِ يك،از صحنه معرفت حذف شده.اونها براي اين اعتبار معرفتي نمي دانند. و لذا فلسفه به مفهوم سنتي عقل ، آنتولوژيكيش مفهومي در غرب ندارد و كسي اون فلسفه را نمي پذيرد.

گفتم ما به عقلِ يكم قائليم شما گذاشتيدش كنار.

عقلِ دو:عقل در حوزه اخلاق.ما روايت داريم مثلا هر كسي حرص مي زنه سفيه است. و اخلاق رذيله علامت سفاهت عقلي است و اخلاق فاضله علامت عقلانيت است.

گفتم: عقلش دو را هم تو فلسفه اخلاق مدرن گذاشتيد كنار.يعني از اون وقت كه اخلاق را اومديد نسبي و قرار دادي كرديد يا پوزيستيويتي كرديد يعني براي اخلاق و ارزشها منشا عقلي قائل نيستيد.عقل دو را هم گذاشتيد كنار.ما معتقديم.

عقلِ سه: را بهش چسبيده ايد و خوبم ازش كار مي كشيد.تحسين هم داره.و اون عقل ابزاري.ابزار ساز.همين همين روح مدرنيته هست به اصطلاح.

تو تحاولات ما تعبير مي شه به عقلِ معاش و عقل معاد.شما عقل معاد را تعطيلش كرديد و عقل معادش را خوب چسبيديد.يك عده از ما هستند به عنوان دفاع از عقل معاد به عقل معاش حمله مي كنند.

ما اينها را قبول نداريم. تز اسلامي پيشرفت چيه؟

"توجه اكيد به عقلانيت ابزاري زير سايه عقل معاد"

عقلِ 1 و عقلِ 2 و عقلِ3 هر سه .ما به هر سه اعتقاد داريم.

البته در عمل به هيچكدومش عمل نمي كنيم.ما مسلمونها و شرقيها و ...

عقل ابزاري مي دانيد چيه؟همين مشكلات شهري ، اقتصادي،مديريتي كه پدر ما را در آورده.هزار سال ديگه هم بگذره همين طور واي مي ايستيم و همديگر را نگاه مي كنيم.اين يعني عقل ابزاري نداريم و ضعيفه.

اونوقت خيلي ها رو ديده ايم كه هر چي در آيات كلمه عقل آمده هم به معاد اشاره دارد .اين نيست صدها روايت من خودم پيدا كردم و يادداشت كردم درباره عقل ابزاري هست.يعني همين عقل معاش،كه آقا مشكلات اقتصادي تون ،مشكلات مديريتي تون را مشكل ارتباطتان را مشكل ترافيكتان و مديريتي تون و مشكل آزمايشگاهيتون را حل كنيد.بشينيد فكر كنيد و حل كنيد.خيلي توصيه تو اينها داريم.

نتيجه اي كه در اين بحثمان مي گيريم اينه كه:

چشم انداز ما بسيار مهم است كه براساس چه منابع معرفتي ساخته بشود.يعني تفسير درست از انسان و جهان.ملاحظه شهود و غيبت هم انسان و هم جهان.بر اين اساس ساخته بشود.نه بر اساس توهم و دروغ و خرافه.چه خرافه هاي سنتي چه خرافه هاي مدرن.

ما يك ايده پيشرفتي كه در دنيا تبديل مي شه به تنها الگوي پيشرفت و توسعه و مدرنيزه شدن و اين حرفها پيشرفتي است كه مبناي نظام سرمايه سالار وزر محور و اصالت دنيايي است.فلسفه يك زندگي سراسر مادي است كه با نفي وحي و آخرت و ابديت انسان و تحريف مفهوم خداوند و اخلاق بنا شده و ..

و الان برادران و خواهران كمترين نتيجه اي كه بايد اينجا بگيريم اين است كه ما بدانيم كه دست كم دو نظريه پيشرفت داريم.ما دو تا الگوي توسعه داريم.حوزه و دانشگاه بايد بتواند مرزها و ماهيت اين دو تا رو در خصوص علوم اجتماعي و انساني شفاف كنند.يكي نظريه توسعه لذت مدار و يكي نظريه توسعه انسان محور.

اون ايده توسعه اي كه بر اساس لذت و مصرف ، مبناي نظري اش اصالت دنياست و سكولار اون ايده ي پيشرفتي كه اصالت را به دولار مي دهد.ترقي و پيشرفت و development و اينها را گره مي زند به حرص و با حيوانيت.انسان مسخ شده است.

كه تعبير زيبايي كه در قرآن است كه دوستان ديده اند راجع به زر اندوزان و ربا خواران.اون اينه:

مي گويد: اونها مثل ديوانگان راه مي روند روي زمين.

يعني عقلشان كار نمي كند.يعني مسخ شده اند.

تو ترمولوژي اون نوع توسعه به اين حالت عقلانيت مي گويند.عقلانيت ربا خواران.در حاليكه اين عقلانيت نيست.نفسانيت است.انسان مسخ شده يعني انسان با سيرت خوك و صورت انسان.ايده مادي توسعه دنبال پرزورش خوكه نه پرورش انسان.

ما بايد دنبال مدلي از پيشرفت و ترقي باشيم كه خروجي آن انسان باشد با همه شكوهش.اينه دعوا.

و الا اينكه از عقل بايد استفاده كرد عقل ابزاري ، مهندسي جامعه و مهندسي گام به گام، تلاش و ... لااقل ما تو تئوري قبول داريم حالا تو عمل مشكلاتي داريم ولي تو تئوري قبول داريم.

اون پيشرفت و توسعه كه ابعاد مادي و معنوي انسان را هم عقلش رو هم نفسش را هم طبيعت هم ما ورا طبيعتش را هم نزديك هم دورش را هم فرد و هم جامعه انساني را هم حق هم تكليفش را هم دنيا همن آخرتش را هم بدن و هم روحش را هر دو را ببيند اون پيشرفت حقيقي انساني و در خور انسان است.

اين ايده و نوگرائي و ترقي را شما ها تو دانشگاهها بايد بتوانيد جز به جز هم علوم انساني و هم اجتماعي باز سازي كنيد و هدف و وظيفه اصلي نزديكي حوزه و دانشگاه بايد يك چيزي تو همين مايه ها باشد.

اين اولا(كه هر دو بُعد را بايد در نظر گرفت)

اما ثانياً: (نكته دوم فرق ما با آنها)

اگر هم محصول اين توسعه و پيرفت را كه مي گوئيد كه عبارتند از رفاه و آموزش و تفريح و آزادي .اينها همه مظاهر انساني خوبي هستند .منتها اختلاف دوم ما با شما اينه كه اين مزايا بايد براي همه باشه نه براي يك طبقه خاص.

سرمايه داري همين جوري بوجود آمده.يك اقليت برخوردار و يك اكثريت برده. منتها چون سرمايه داري به سرِ عقل آمده (به تعبير ماكس) يك امتيازاتي هم مي دهد براي اينكه شورشي نكنند والا اعتقادي ندارند به اون.

فرقهاي ديگه اي هم هست.حالا اين دو تا رو داشته باشيد.

1-هر دوبُعد انسان را ببينيم

2-مزاياي مادي هم كه قرار است توسعه و پيشرفت ايجاد كند و بياورد براي همه نه براي يك طبقه خاص.نمي گم به همه عينا و ميليمتر به ميليمتر و كليشه اي و ماساوي مساوي..ولي بالاخره اين برخورداريها بايد همگاني باشه.

فرهنگ قرآني چي مي گه: انما المومنون اخوه اين كه مومنين مي گه مومن با هم برادر و خواهرند منظور اين نيست كه فقط لفظا بگيم برادر و خواهر.هر چند اينش را هم ديگه به هم نمي گيم.اوايل همه برادر و خواهر بودند باهم.بعد شديم شهروند.لذا هيچ كس برادر و خواهر هم نبود.اول انقلاب همه به هم مي گفتند برادر و خواهر هم همديگر را برادر صدا مي زدند.برادر رضا، برادر تقي ، برادر ... ، غير برادر نبود تو فرهنگ اسلامي همه برادرند.توسعه تو فرهنگ اسلامي يعني اين.برادر با برادر چطوريه!خواهر با خواهر چطوريه!.در روايات داريم: يعني مثل يك برادر و خواهر بايد به داد همديگر برسند. مي شه يك خواهري ببيند كه خواهرش گرسنه است مشكلي دارد ولي از كنارش راحت عبور كند.مي شه يك برادري ببيند برادرش مشكل دارد ولي از كنارش بي تفاوت عبور كند. نمي تواند.

پيشرفت و توسعه در فرهنگ قرآن يعني اينكه مفهوم برادري به اصطلاح ور نيفتد.

همه با هم پيشرفت كنيم.اختلاف بين مان نيفتد ما يك كاروانيم.قافله مومنين و قافله انسانها يك قافله اند.يك عده اون جلو تخت گاز نروند و يك عده اون عقب نتوانند قدم از قدم بردارند.

اينها را بايد بهش توجه كنيم اما نه فقط در شعار بلكه در مديريت.اگر محصول پيشرفت رفاه و امنيت و آسايش و .. هست اين براي همه باشد.

نوام چامسكي كه حتما اسمش را شنيده ايد.از روشنفكران منتقد است و لذا محذوف هست.و يهودي هم هست اما ضد صهيونيسم ولي با اين وجود آدم منصفي هست.چند تا كتاب نوشته اصلا در آمريكا خيليا نمي شناسندش .اينها به روشهاي پيچيده اي حذف شده اند از منظر عمومي.يك بحثي هست كه ازش مي پرسند ،آقا آزادي در اونجا چطوريه؟ مي گه آزادي و دموكراسي هست ولي براي طبقه خاصي هست.بقيه توهم مي كنند و خيال مي كنند كه براي اونها هم هست.مي گه اونها كاري كرده اند كه توهم آزادي مي كنند در حاليكه آزادي به معناي واقعي براي اقليت خاصي است.دموكراسي اي كه ما مي گوييم ازاديش براي طبقه سرمايه دار است .دموكراسي هم كه به مفهوم حكومت مردم بر مردم هست اونجا در واقع يعني به مفهوم حكومت سرمايه داران بر مردم است.حكومت هم دو حزبي نيست.درواقع يك حزبي است.و بازار حزب سرمايه دارهاست.منتها دو تا فراكسيون دارد.فراكسيون جمهوري خواه و دموكراتها. بعد مي گويد از من بپرسيد فرق جمهوري خواهان با دموكراتها در چيه؟ مي گويم: همانقدر اينها فرقشان با هم جدي است كه پپسي كولا و كوكا كولا هست!

در واقع يك چيزند تنوع و تكثر و... اينها نيست.حكومت مردم بر مردمي نيست.اينها صحنه را قشنگ ظاهرش را ساخته اند و اينها همه كاره اش هستند و بقيه هيچ كاره .اينها زندگي مي كنند و مردم تماشا .اينها تصميم مي گيرند و بقيه بايد عمل كنند.اينه وضعيت.

ولي ما معتقديم تو تئوري اسلامي توسعه و پيشرفت ، رفاه براي همه آزادي براي همه ، شادي و لبخند براي همه، تفريح براي همه، رشد براي همه، امنيت براي همه، آزادي براي همه.بر اساس برادري و برابري.نه برابري مكانيكي مثلا سانت به سانت البته با يك تفاوتهاي طبيعي عادلانه.اينها جزو موكدات اسلامي است.

رواياتي را يادداشت كرده ام كه چون وقت نيست نمي گويم.بايد بعدا منتشر كنيم تا دوستان ببينند كه دو تا فرق حداقلي اين دو تئوري توسعه و پيشرفت در چيست؟

خلاصه اش: ما با اون پيشرفت و توسعه اي كه براي تبديل انسان به خوك و پرورش خوك برنامه ريزي مي كنند يا در جهت نابرابري و ناعدالتي دارند رشد مي كنند با اون تئوري پيشرفت حتما مخالفيم.

اگر اين مخالفت اسمش ارتجاع و عقبگردطالبانيسم و اين حرفهاست اين صفات را مي پذيريم.اين صفات را داشته باشيم بهتره تا تن بديم به يك كارگاه بزرگ پروش خوك به اسم پيشرفت و توسعه و اونم خوكهايي كه نابرابرند يعني يك عده آخورهاشون پر باشه و يك عده هم وايستاده باشند نگاه كنند كه اينها چطوري مي خورند.

ماترجيح مي دهيم مرتجع و مخالف چنين پيشرفتي باشيم كه در آن شكوه انسان ناديده گرفته شده باشد.تو فرهنگ ديني از انسان تعبير مي شود به خليفه الله.اينقدر انسان بلند و با شكوهه كه حقايق قرآني مي گويد كه خداوند همه حقايق و اسما را به او آموخت و به فرشتگان گفت در برابر او سجده كنند.شما اين شكوه انساني را ببينيد چقدر مقامش بالاست و چقدر كرامت دارد و ارزش دارد.

و حالا اسم اونها اُمُنيسم است و ما ضد اُمُنيسم!

بنابر اين عرضم را جمع كنم اينكه هدف نبايد گم شود و عوض گردد.آب و سراب نبايد اشتباه گرفته شود.

هدف انساني و روش انساني نبايد جاي خودش را بدهد به جهانبيني حيوانات و اين تفاوت بايد بماند.همه زير سايه .ولي هم محترمند هم معتبر.در عين حال اميد به آينده بايد تقويت شود و اگر اين اميد نباشد تلاش و كار براي فردا نخواهد بود.هركس دعوت كند جامعه را به اينكه آقا همين وضعي كه داريم عاليه، 20 هست، هر كس اين كار را كند يك دعوت ضد اسلامي است.صداي اسلام اينه كه در هر وضعيتي و در هر جامعه اي هستي ببيني خوبه نسبت به جوامع ديگه خوبه اما اين اخلاق خوب نيست.كسي كه معتقده وضع ما و جامعه من از نظر روحي و عقلي ايده آل است اين يك تفكر ضد اسلامي و پيشرفت هست. اين تفكر ازش جمود بيرون مياد ما بايد مدام دنبال عيبهاي خود باشيم و صادقانه بگوييم ما اين خطاها و اشتباهات را داريم اينجاها مشكل داريم منتها آيه ياس نخوانيم.مايوس نشيم از اينكه اين اشكال را داريم نتيجه نگيريم كه همون نوكر كه باشيم بهتر است.بلكه شروع كنيم و به اين جمع بندي برسيم كه خب اينها را اصلاح كنيم و حركت كنيم و جلو برويم. اين جور مي شود كه دنبال زخمهاي يك بدن گشت و دنبال ضعفها و زخمهاي يك جامعه گشت.

يكي دنبال زخم مي گرده تا روش نمك بپاشه و يكي اينه كه دنبال زخم مي گردد تا علاجش كنه.

ما بايد دنبال زخم بگرديم براي علاج مسئله.

در روايات داريم: ياس از جنود شيطان است.اصلاً هر جمله مايوسانه مستقيما از دهان شيطان بيرون آمده است.قرآن مي گويد لا تيئسوا من روح الله.. مايوس نشويم.ارزشهايي مثل توكل و زهد كه بحث مي شود براي تنبلي نيست بلكه براي اميد بخشي آمده است.اينكه مي گويند توكل كنيد به خدا يعني اينكه اميد داشته باشيد كه خداوند پشت شماست.اونكه مي گه توكل داشته باش يعني ولش كن بشين يك گوشه.اين توكل نيست.توكل اسلامي يعني اينكه تو پشتت به كوه بند هست.خدا با توست.حركت كن.نگو نمي شه .نگو نمي توانم.

من براي اينكه باز دوستان فكر نكنند اينها چيزهايي است كه امروز داره بحث مي شه استفاده مي كنم از اينجا و به آثار كلاسيك خودمان يعني مال قدما نه متاخر.

آثار كلاسيك ما هم حكما و فيلسوفان ما هم بحث فلسفه سياست كرده اند و هم فلسفه اخلاق.متكلمين ما به مسئله جامعه سازي چطوري نگاه كرده اند. جامعه سازي را چطور به انسان سازي و اينها ربط دادند و تفكيك نكردند.اين تفكيك مبناي تئوري ليبرالي توسعه است.چون اون تئوري چي مي گه؟.تئوري اي كه مي گويد سياست از اخلاق جداست از دين جداست فرضا هم حالا اون را هم داريم هر چند اون هم مشكوك است بعضي هاشون مي گويند اصلا روحي وجود ندارد روح از عوارض جسم است.اونوقت نمي گويند خود اين جسم از عوارض چيست؟

اونهاييشون هم كه كوتاه مي آيند مي گن خيلي خب آقا روح داريم جسم هم داريم.اخلاق ، حقوق روح را متكفّل باشد .حقوق و قانون ، حقوق جسم را متكفّل باشد.ما حقوق جسم را ادا كنيم .دموكراتيكش كنيم.حقوق روح را هر كسي خودش صلاح بداند ادا كند. اينه تئوري اي كه مبناي اون development هست.

نظريه اي كه غيب انسان و جهان را در كنار شهودش نمي بيند.حالا ديدگاه ما (فلاسفه و متكلمين ما): جسم و روح نه سرنوشتشان از هم جداست نه حقوقشان از هم جداست.كاري نيست كه در اون كار شما حقوق جسم را داريد ادا مي كنيد به حقوق روح مرتبط نباشد و بر عكس.

هر عملي كه شما داريد در دنيا انجام مي دهيد هم به حقوق جسمتان مربوط است هم به حقوق روحتان.هم براي دنياتان موثر است هم آخرتتان.هم در غيب تو ريشه دارد هم در شهود تو.هم تو مُلك انعكاس دارد هم در عالَم مَلَكوت.

مثلا چند تا از قدما:

فارابي كه شايد بنيان گذار فلسفه سياسي به شكل آكادميك در جهان اسلام باشد و شيعه هم هست ايشان در رساله مبادي آرا و مدينه الفاضله. اونجا كه درباره مدينه فاضله يعني تمدن انساني و متعالي در برابرش انواع مدينه ها را مي آورد.مدينه جاهله يعني شهر جاهليت كه من دعوت مي كنم دوستان را كه ديدگاه هاي فارابي را ببينند.ايشان بر خلاف افلاطون با اين كه از بعضي مطالب او بحث مي كند و يا نواميس افلاطون را تلخيص كرده.شما مي بينيد در كتاب جمهوري افلاطون بحث فلسفه سياسي از تعريف عدل و رابطه عدالت و دولت شروع مي شود .اصلا شروعش از اينجاهاست.

انگار قبل از او بحث جدي ديگري نمي شه.

ولي فارابي بحث فلسفه سياسي را مي آيد از توحيد شروع مي كند از وجود شناسي و آنتولوژي شروع مي كند.چون انسان نياز دارد به زندگي جمعي و تشكيل مدينه (تمدن سازي) بعد جالبه از همين جاها فرق ها شروع مي شود.فارابي مي گويد ما مدينه تشكيل مي دهيم يعني دور هم جمع مي شوند و تمدن مي سازند با هدف نيل به كمال يعني تكامل معنوي و انساني را فلسفه و غايت اصلي مدينه سازي و تجمع مي داند.

بر خلاف آن برويد ديدگاه افرادي امثال جان لاك – توماس هابس – ماكياولي كه اينها بنيان گذاران فلسفه سياسي مدرن در غرب هستند و پدران سكولاريسم در دنيا هستند . اونها مي گويند مسئله فلسفه اجتماع و دور هم جمع شدن امنيت است.يا غلبه بر گرسنگي است . يا مسئله مالكيت است.

(نكته كانوني اش اين حرفهاست) و از اين جاها شروع مي كنند.

پس تفاوت فارابي با اينها را ببينيد به عنوان يك متفكر مسلمان.

تعبيرش اين است : سياست ابزار نيل به سعادت است .يعني نمي تواني بين سياست و سعادت جدايي بياندازي نمي تواني بگويي قدرت و حكومت فقط براي پيشرفت است.موضع حكومت و نقش حاكميت سرمايه و قدرت در رابطه با مفهوم سعادت و نجات انسان ، رشد انسان و تكامل انسان بايد نسبتش معلوم باشد.

اينها حرفهاي جديدي نيست. اون مباني اي كه اين بچه ها برايش شهيد شدند ببينيد ريشه هايش از كجاهاست.

اول از فلسفه آفرينش مي گويد و اينكه ما بايد فلسفه آفرينش را بچينيم.اجتماع را بايد رويش بنا كنيم.فلسفه سياست را و بعد تكليف حق حاكميت را معلوم كنيم.

حكمت عملي و حكمت نظري به هم مربوط است.فارابي در تعريف سعادت يا كمال مي گويد:

عبارت است از علم به مبدا. هيچ سعادتي تحقق پيدا نمي كند مگر اينكه بدانيم نقطه نخستين كجا بوده است. چي از كجا شروع شده و تتا نداني از كجا آغاز شده اين، و از كجا شروع شده همه چيز، نمي تواني اين سعادت و تكامل را تعريف كني.وقتي نتواني تكامل را معني كني نمي تواني تعيين تكليف كني براي سياست و اقتصاد و حق حاكميت.هر كاري كه كني رو هوا كرده اي و تو تاريكي. مي گويد كمال و سعادت علم به مبدا است و كار حاكميت چيه؟ اين تئوري كه دارند ترجمه مي كنند و به ما حاكم شده در دنيا مي گه فلسفه حاكميت چيه؟ كار حكومت مي گه فقط ايجاد امنيت است.ژاندارم امنيت(نظام ليبرالي) است براي حكومتي ها و سر مايه دارها .يعني اونايي كه قدرت تو جامعه دستشان است.

فارابي چي مي گه: كار اصلي حكومت رسوخ دادن حكمت نظري و عملي در جامعه است.حكومت بي طرف در فرهنگ و بي طرف در بازار و اقتصاد ما نداريم.كار حكومت بستر سازي است براي آنكه هر كسي به اندازه وُسع و لياقت خودش به كمالات برسد.در همه مراتب اجتماع انساني.مقياس داريم.يكي مقياس جامعه كوچك(مي گويد جامعه صغري- وُسطي- عُظمي يعني كوچك –ميانه – بزرگ در مقياس شهري – ملي – بين المللي) هر سه مقياس اين فرمول بايد روي آن اجرا شود.

بعد از اينها هست كه مي آيد وارد بحث حق حاكميت مي شود.

از عضو رئيسي يعني رئيس اول مدينه شروع مي كنه بعد رئيس دوم ..: رئيس اول واضع نواميس ايت يعني قانون گذارِ اين بايد كاملترين افراد باشد و وظيفه اش كمك كند به تكامل جامعه

بعد مي گويد رئيس 2 نگهبان مقررات است بر سنتي كه رئيس اول گذاشته.

اين جا قسمت جالبي دارد كه خيلي مناسب بحثهاي مدرن امروزي تو فلسفه سياسي هست اين كه:

برابر مدينه فاضله مي گويد مدينه هايي داريم .شهرها و تمدن هاي غير انساني.تمدنهاي ثابت .مضادّات مدينه فاضله.بعد مي رسد به جامعه اي كه نام مي برد به نام مدينه جاهله يعني تمدن جاهليت. بعد مثال مي آورد مي گه خود تمدن جاهليت دو نوعش را مثال مي زنه كه شمامل %95 جكومتهاي فعلي جهان امروز هست.

مي گه يك مدينه جاهله مدينه تقليديه است كه بر اساس غلبه و زور اداره مي شود.يعني نوعي از نظامات ديكتاتوري كه در دنيا وجود دارد(حالا البته بين ديكتاتوري استبدادي و توتاليته يك فرقهايي هست).

نوع دومش جالب هست مي گه جماعت يا جامعه حُرّه: يعني جامعه آزاد و ليبرال آن هم مدينه جاهله است.فارابي مي گويددر واقع جامعه ليبرال هم يك تمدن جاهليت است .هم توتاليته و هم استبدادي هر دو شهر جاهلي هستند.و اين تقسيم خيلي تقسيم زيبايي است.

يك نمونه هم از بوعلي عرض كنم.

همين طور است مي آيد علم عملي را از معرفت نفس(خودشناسي) و سياست نفس يعني اخلاق شروع مي كند مي گويد اول تكليف مهندسي شخصيت يعني اخلاق را روشن كنيم .مي پرسه آيا سعادت فردي جز به اجتماع صالح و سالم بدست مي آيد يا نه؟

يك سوال راديكال است عليه فرد محوري است. كه مي گويد در جمع مي تواند بدون حقوق ديگران به تكامل برسد نه در تنهايي.مي شه فقط حريم فردي را بهش اصالت بدهيم ؟.اين يك سوال مهمي است كه بوعلي مطرح مي كند كه به نظر من نقد همين انديكاليته امروزي هست.

پس از مهندسي شخصيت و اخلاق فردي بايد شروع كنيم بعد مسئله تدبير منزل(مديريت خانواده) و مهندسي اقتصادي خانواده (سياست دخل و خرج) شروع كنيم.اصلا بگوييم مديريت خانواده جزو حكمت است.وقتي يك خانواده را نتواني درست اداره كني جامعه را نمي تواني درست اداره كني.

به شما بگويم اگر اقتصاد خانواده درست نشد اقتصاد جامعه درست نخواهد شد.يعني اقتصاد خانواده در كشور ما خراب است.همه اش بر مبناي اسراف و عدم محاسبه است. طبيعي است اقتصاد جامعه جداي از اقتصاد خانواده قابل اصلاح نيست.

در مرحله سوم بياييم سراغ تدبير مدينه يعني مهندسي اجتماع و مديريت مسئله سياسي

بعد مي گه سه مرحله را بدون ارتباط دادن با نبوت نمي شود.

يا اِبن باجه در كتاب حكومت كامل يا مدينه فاضله بحث كه مي كند مي گويد:اگر جامعه درست انساني تشكيل شود اون جامعه دو تا شغل از توش حذف مي شود. يكي پزشك يكي قاضي جامعه اي كه انساني بشه و درست تدبير بشه هم مهندسي شخصيت هم خانواده هم جامعه ديگه احتياج به طبيب و قاضي ندارد هم در خوراك معتدل هستند كه شامل پرخوري و كم خوري نمي شود و هم جامعه در رفتارشون نسبت به همديگر متعادل هستند و جنگ و دعوا به هم نمي كنند. مي گه چنان جامعه اي نياز به طبيب و قاضي نخواهد داشت چون ساكنانش قانع و ميانه رو و عادل خواهند بود.

كه در كتاب رساله تدبير المتبحر بحث مي كند.

مي خواهد بگويد جهت اين باشد.و يك مرتبه بوجود نمي آيد اينها. مي گه بايد به اين سمت رفت.

نظريه اسلامي پيشرفت اينه.

ابن خلدون پدر جامعه شناسي سياسي شهري هست.پدر كسي است كه تحليل تاريخ مي كند بر اساس مفاهيم جامعه شناختي مي گويد انسان اجتماعي است و جز به تعاون به سعادت نمي رسد.اين نظريه را بگيريد در مقابل نظريه ها و مباني ليبرال دموكرات كه مي گويد اصل اينه كه بين افراد بشر تنازع است نه تعاون.مي گن چون اصل بر تنازع است و هر كسي به فكر منافع خودش هست و بايد باشد يعني يك معادله وحشت بين هم بر قرار است .ما مي آييم براي اينكه همديگر را پاره پاره نكنيم قرار داد اجتماعي ببنديم بگيم هر چي اكثريت گفت.

كه اصلا كاري به حكيم و حكما ندارند و حكيمانش اشرافش هستند.

ابن خلدون هم تعبيرش اينه كه حاكم مجري دين و سياست هر دو است.انساني كه در حكومت و اخلاق سياست فاسد شد انسانيتش تباه مي شود.

ديدگاههاي ديگري هم در ابن باره هست.فرصت نيست بگم.همچنين بعد از فلاسفه و متكلمين و .. مثلا: ابن مُسكويه – ابوالحسن عامري – غزالي – خواجه نصير – ماوَردي – تا مياد به فقها شيخ مفيد – علامه حلّي –شيخ طوسي – مرحوم نراقي – متاخرين: آيت الله بروجردي – امام خميني – طباطبائي

نتيجه:

ما در برابر جريانهايي كه پيشرفت را اصلا مهم نمي دانند در برابر اونها موضع مي گيريم.

ما به پيشرفت و توسعه و نوگرائي حتما معتقديم. اما دو نوع تئوري پيشرفت حداقل داريم.يكي اينكه غيب و شهود انسان را نمي بيند يكي اينكه غيب و شهود انسان را هر دو را مي بيند.

يكي قسمتي از انسان را مي بيند .ديگري همه انسان را مي بيند.

يك تئوري پيشرفت را براي طبقات خاص مي خواهد

و ديگر تئوري پيشرفت و منافع پيشرفت براي همه و بدون تفكيكش از مسائل معنوي انسان.

ما معتقد به دومي هستيم.

اينها مباني اي است كه بر اساس اونها فداكاري شده.از دوران انبيا و اوليا تا امروز كه ادامه داشته و خواهد داشت.

پايان.

حسن رحيم پور ازغدي دانشگاه شيراز پاييز 85

والسلام.

سلام بر حسين

alireza — Sat, 27 Jan 2007 10:51:18 GMT

به نام خدا

امام عصر خطاب به جد شهيدش حضرت سيد الشهدا مي گويد:

" سلام بر كسي كه حرمتش شكسته شد;

سلام بر كسي كه خونش ستمكارانه ريخته شد...

سلام بر آن كه شاهرگش بريده شد;

سلام بر آن كه در حمايت از دين بي ياور ماند;

سلام بر محاسن به خون خضاب شده;

سلام بر آن گونه خاك آلوده;

سلام بر آن بدن كه لباسش به غنيمت برده شد...

سلام بر آن دندان كه با جوب خيزران بر آن نواخته شد;

سلام بر آن سرِ بالا رفته بر نيزه ها ".

قسمتي از زيارت ناحيه مقدسه

***

هرگز يادمون نره(اول خودم) كه:

نيكي به پدر و مادر را كه همانا دعاي پدر و مادر در حق فرزند اثر عجيبي داره.

تنها تو ماه محرم امام حسين فقط احترام نداره.فردا هم امام حسين احترام داره.تو مراسم ديگه شادي و ... هم امام حسين احترام داره....ما علاقه مند ريشه دار امام حسين هستيم.

زن و مرد و جوان و پير فرقي نداره.

با يه ذره گذشت مسايل حل ميشه.

اول به خودم مي گم(عليرضا صدوقي).

با اينكه سينه و گريه مي كنيم برا امام حسين.همه اين كارها درست اما اول نمازم را مي خوانم.

(نمي گذاريم نماز صبح بخاطر مراسم عزاداري بدون عذر شرعي قضا بشه).

اما اول روزه مي گيريم.

اما اول نگاه به زن مردم نمي كنيم.

اما اول حجاب و عفتمون رو حفظ مي كنيم.

واجبات رو فداي مستحبات نمي كنيم.

بعد مي شينيم برا امام حسين گريه مي كنيم.

اما اول هدف امام حسين و دين حسين.

والسلام.

نوبت حسين آمد

alireza — Wed, 17 Jan 2007 02:08:18 GMT

توئي آن غرقه به خوني كه بزرگ شهدائي

تو عزيز دل زهرا تو حسين خون خدائي

به نام خدا

اين خطابه و منبر كه الان در ميان ما شايع است مولود حادثه‏ عاشورا و توصيه ائمه اطهار به اقامه عزای سيدالشهداء است ، از بركات‏ عزاداری سيدالشهداء است .

اشخاص عاقل و فهميده و متدين گفتند حالا كه‏ مجالسی به نام سيدالشهداء عليه السلام تشكيل می‏شود ، حالا كه مردم به نام‏ امام حسين جمع می‏شوند ، چرا ما به اين وسيله از يك اصل ديگر استفاده‏ نكنيم ؟ چرا ضمنا اصل ديگری را اجرا نكنيم ؟

و آن ، اصل امر به معروف و نهی از منكر است . لهذا حسين بن علی صاحب دو كرسی شد ، يكی كرسی مرثيه‏ خوانی و كرسی ابراز احساسات به سود مظلوم و عليه ظالم ، كه اگر به طرز صحيحی اجرا شود آن همه آثار عظيم دارد كه قبلا عرض كردم ، و ديگر كرسی‏ امر به معروف و نهی از منكر .

در اين كشور آنچه ارشاد و هدايت و امر به‏ معروف و نهی از منكر قولی و زبانی می‏شود با نام مقدس حسين بن علی می‏شود . و چه كار خوبی و چه سنت خوبی بوده كه به عمل آمده است ، چه خوب‏ كردند كه كرسی حسين بن علی را ضمنا كرسی امر به معروف و تعليمات اصول‏ دين و فروع دين قرار دادند ، از احساسات مردم نسبت به حسين بن علی كه‏ احساسات واقعی است استفاده خوب كردند .

حالادر اين‏ قسمت چه جور عمل می‏شود آن ديگر بستگی داردبه وضع گوينده و شايستگی او.(1)

دوستان گرامي خواندن زيارت عاشورا در هر روز ماه محرم ثواب زيادي داره يادمون نره ها.التماس دعا.

والسلام.

--------------------------------------------

پي نوشت:

(1) كتاب ده گفتار شهيد مطهري

پاسخ افرادي كه در مورد مطلب عفاف 5 نظر داده بودند

گاهي وقتا از مطلبي كه مي گذارم كه به اصطلاح بگيره و به نتيجه برسه راضي هستم و بعضي وقتا هم نه.اين دفعه هم زياد راضي نيستم .به اميد مطالب و بحثهاي بهتر.از همه كساني كه نظر دادند كمال تشكر را دارم.نظرات و پاسخها رو اينجا مي گذارم همه نظر دهندگان و كسانيكه از طريق جستجو يه اين صفحه مي رسند بخونند.

فاعل تصرفي:

این نوع نوشتن در جهت حفظ ارزشها بسیار سنتی و غیر جوان پسند می باشد .
شما می بایست برای خود مبنایی داشته باشید و بر اساس آن مبنا حجاب یا از آن مهم تر به بررسی منزلت زن در اسلام بپردازید

پاسخ:

اينها بحثايي هست كه الان به صورت تئوريك در دنيا مطرحه.

قضاوت بر عهده خواننده محترم خواهد بود.متشكرم.

عبدالمهدي:

حجاب دو فلسفه اساسي دارد كه با يكديگر ارتباط تام دارند:
1) مصونيت زن در برابر طمع ورزي هاي هوس بازان .
2) يپشگيري از تحريكات شهواني خارج از ضوابط و هنجارهاي الهي و تأمين سلامت و بهداشت معنوي جامعه.

پاسخ:

نكته جالبي بوددرباره عفت در پوشش "حجاب".ممنون.

در ادامه نظر شهيد مطهري رو در تكميل نظر شما من اينجا مي نويسم:

از نظر اسلام محدوديت كاميابيهاي جنسي به محيط خانوادگي و همسران مشروع

1- از جنبه رواني: به بهداشت رواني جامعه كمك مي كند

2- از جنبه خانوادگي: سبب تحكم روابط افراد خانواده و برقراري صميميت بين زوجين

3- از جنبه اجتماعي: موجب حفظ نيروي كار و فعاليت اجتماعي مي گردد

4- و از نظر وضع زن در برابر مرد: سبب مي گردد كه ارزش زن در برابر مرد بالا رود.

در ادامه مطلبتون را بطور كامل مي آورم تا همه بخونند و استفاده كنند.متشكرم.

كتيبه ها، سكه ها، تنديس ها، نقاشيها، فرشها، ظروف نقره اى و نقش هاى برجسته تاريخى حاكى از آن است كه انسانها از روزى كه پاى بر اين كره خاكى نهاده اند، پوشش را مراعات مى كردند. از كـتـاب مـقـدس بـرمـى آيد كه در عهد سليمان زنان علاوه بر پوشش بدن روبند برصورت مى انداختند(عهد قديم، سـفر نشيدالاناشيد، باب 5، ص1003) همين سنت در زمان ابراهيم(ع) نيز رایج بود، نامزد اسحق وقتى كه اسحق را ديد برقع بر صورت انداخت.(عهد قديم، سـفر تكوين، باب 24) زنان ايرانى در دوره هاى مختلف از مادها، هخامنشيان، اشكانيان و ساسانيان داراى پوشش بودند. از ايـن اسناد و گزارشهاى تاريخى معلوم مى شود كه منشا پوشش زن و مرد، حيا و آزرم و رعايت عـفـت بوده است؛ ولی بايد اعتراف كرد تاكنون بيشتر نوشته‏هاى مربوط به پوشش، نقطه نظر را بر حجاب زن معطوف كرده و كمتر به پوشش مرد توجه نموده‏اند كه البته اين يك امر عادى و طبيعى است چرا كه زن مظهر جمال و زيبايى و مرد مظهر شيفتگى است. ولى پوشش مردان نيز در ابعاد مختلف فرهنگى، اجتماعى حائز اهميت است. از اين ‏رو اسلام براى ثبات و پايدارى جامعه درباره پوشش زن و مرد توجه بسيار نموده خداوند متعال مى‏فرمايد: «يا بنى آدم قد انزلنا عليكم لباسا يوارى سوءاتكم و ريشا؛ اى فرزندان آدم! لباسى براى شما فرستاديم كه اندام (عورت) شما را مى‏پوشاند و مايه‏ى زينت شماست، (اعراف / 26)....

§ جیلیز !§:

ضعیف نوشته شده است .... بار علمی ضعیفی دارد ..
و چیز جدیدی عنوان نشده ...
اگر عینا نقل می کردید شاید بهتر می شد ...
در مورد این سوالتون :
آيا تا به‏ حال ديده‏ايد و امكان چنين چيزی هست كه چند تا دختر بيايند جلوی دبيرستان‏ پسرانه و مزاحم پسرها بشوند ؟
بله در دبیرستان های شمال کشور فرانسه و اغلب دبیرستان های شرق کانادا این اتفاق می افته !!!
و اگر شما رنگ مویتون سفید باشه و به اسکاتند و گریزلند و سوئد برید ... غالبا از طرف دختر ها اذیت میشین !!
در مورد حجاب و اینکه مردها از نظر روانی در جرگه ی سادیسم و زنها در جرگه ی مازوخیسم طبقه بندی میشن .. حرفی نیست ..
حلا اگه همین دو عنوان در مطلب شما بسط داده میشد زیبا تر میشد استنباط هایی رو ارائه داد .

پاسخ:

ما كه چنين حرفها و اتفاقاتي رو نشنيده ايم در مورد تجاوز دخترا به پسرا ! تازه اگر هم نادر اتفاقاتي باشه(عجب دختراي خفني!) نمي تونه اين غريزه بين مرد و زن را نقض كنه و دليلتون هم در ردش كاملا ضعيفه.
فلسفه پوشش چند جنبه داره كه يكي از آنها از جنبه رواني مسئله هست كه كاملا مطابق با حكم طبيعت و غريزه زن و مرده و مورد تاييد علم روانشناسي.هر چند خودتون آخر حرفاتون بهش اشاره كرديد..و اينكه مطالب هم عينا نقل شده بود..

بقيه نظراتتتون و پاسخهاي من چون به مطلب مربوط نمي شد اينجا آورده نمي شود.(جهت هر گونه اطلاع به بخش نظرات پست قبل رجوع شود)

متشكر.

روياالسادات:

حرفهای شما کاملا متین ومنطقی است ولی فکر کنم به خاطر آزادی بیش از حدی باشه که جامعه در اختیار جوانان امروزی گذاشته است حالا آزادی از هر نوعش که فکر کنید .انشائالله که همه جوانان به راه راست هدایت شوند
دل ما هم از این بی بند وباریها خونه ولی چیکار میشه کرد وقتی هم که صحبتی میشود در رابطه با حجاب وعفت زنان یه حرفهایی میشنویم که ناگفتنش بهتر است

پاسخ:

و برخي هم منتظر چنين به اصطلاح آزاديهايي هستند تا به اسم آزادي و ... اين حريم بين مرد و زن رو بردارند و به منافع و لذات نامشروعشون برسند.هر چيزي تعادل آن خوبه حتي آزادي.متشكر.

نسيم:

مطلبتون خیلی خوب بود. از این جهت که هم کوتاه بود و می شد زود خواندش و مهمتر از همه اینکه واقعا مطلب جالبی بود.
به نظر من زن در خانواده می تواند بار معنوی خانواده را به دوش بکشد، همانطور که مادرهای ما اینگونه بوده اند.
خیلی از ماها با دعاهای مادرانمان به جایی رسیدیم و خیلی چیزهای خوب را از همان بچگی از وجود پاک آنها بهره بردیم.ولی وای به حال نسل جدید مادرهای ما که اینقدر عفیف و با خدا بودند حاصل زحمت هاشون ما شدیم، حالا خدا به داد نسل جدید برسه با...

پاسخ:

به نكات كليدي خوبي اشاره فرموديد.

دو عامل وراثت(انتقال از اصل به نسل) و تربيت نقش مهمي دارند در مقوله عفت.

موافقم بايدتربيت و عفاف را از نزديكترين فاميل يعني فرزند و همسر شروع كنيم تا سپس در اجتماع اثر داشته باشه.

در مورد اثر دعاي مادر خواندم كه دانشمندان بزرگي چون شيخ انصاري و آيت الله مظهري و بهشتي كه نقش مهمي در تبيين فرهنگ اسلام داشتند پيشرفتهاشونو مديون زحمات مادرشان مي دانستند.

حديث نبوي(ص): "طوبي لمن كانت امه عفيف"

متشكر.

shirin:

البته خوشحالم كه ميبينم به عنوان يك مرد اين مطالب را آورده ايد
اما به نظرم بهتره كه در كنار حجاب و مسائلي كه اسلام براي خانمها معين كرده والبته خوبه كمي بيشتر به مشكلاتشون مخصوصاً در زمينه قانون گذاري و مسائل خانواده توجه بشه

چون واقعاً بهشون ظلم ميشه فكر ميكنم تنها پشتيبانشون مهريه است كه فقط جنبه تشريفات داره
به اميد عدالت و صلح و آرامش براي همه مردم دنيا

پاسخ:

و البته من خوشحالترم از اينكه به عنوان يك زن اين مطلب را پذيرفتيد چون طرفداري از زن يا مرد در آن اصلا مطرح نشده بود.و حجاب مربوط به عموم است و صرفا به شخص خاصي توجه ندارد.همه حق دارند و همه تكليف.

در مورد مشكلات خانمها حق با شماست.

در مقابل پيشنهادتون پيشنهاد مي دهم كه اين كارو شما به عنوان يك خانم پست بزنيد و مطرح بفرماييد .كار كار خودتونه چون واقعا احساس دردهايي است كه نسل جديد داره و بحق هم هست.

فقط يه قانون طلائي تو اين زمينه اينكه تشابه حقوقي بين زن و مرد را بايد از ميان برداشت.متشكر.

طلبه امروزي:

لینک های ذریه ی پیغمبر خوب بود....
این مطلبتونهم که حاشیه و نقد و نظرات و اصلاح اونها از خودش بیشتره....
جالبه...من هم ازین بحثا خوشم میاد....

پاسخ:

يه قانونه كه مي گن اگه تو بحث اصلي كم آوردي بزن به حاشيه.خدا رو شكر اينجا كسي از اين نوع تفكر شلوغ بازيها نداره.در مورد بحث منم موافقم و نظرم اينه كه اين جور مطالب بايد مباحثه اي باشه تا اثر كنه.متشكرم.

نظراتي كه صرفا تاييد كردند مطلب رو.

منتظر قائم ;هانيه ; حسين ; شيدا(آن سفر كرده) ; خاله زهرا ; نرجس ; منتظران ظهور ; جوانان حزب الله شهرکرد

متشكرم.

م.م:

از دامن زن مرد به معراج رود

پاسخ:

نقش مادر و همسر در انسان. نظرتون حرف نداشت و بدون اينكه هيچ حرفي باقي بگذاره.متشكرم.

عبدالرحمن:

خانوم ها شاید نتونن به عفت آقایان تجاوز کنند ولی حتمن میتونن راه تجاوز به عفت رو به آقایان آموزش بدهند و آنها را در آن مسیر قرار بدهند.

امیدوارم خودم و دیگر آقایان چشمشان و خانم ها حجابشان را بیشتر از پیش مراقبت نمایند.

پاسخ:

درست مي فرماييد البته مي توان گفت مرد هم مي تواند طبق ميل و رغبت خود و براي رسيدن به لذتهاي نامشروعش راضي شه تحت اين آموزش قرار گيره.پس مرد و زن مكمل هم خواهند بود.

الــهــــي آمين...منم دعا مي كنم انشالله بتونيم قدر اين جوانهاي پاك باغيرت و با حيا را بيش از پيش بدونيم.

متشكرم.

گمنام:

چه نکات جالبی و بحث جالب تو این دوره واقعا چنین بحث هایی لازم

پاسخ:

ممنون از لطفتون.انشالله همه از اين بحثا چه اينجا چه هر كجاي ديگه به نتايج خوبي برسيم.هدف همينه.متشكر.

سياوش:

بحث جالبی رو مطرح کردین ولی متاسفانه یه مقدار استدلالهاتون ضعیفه .
شاید هم به دلیل تلاش در خلاصه گوئی بوده که مطلب ابتر مونده.
میفرماید : بد دفاع کردن از چیزی بدتر از دفاع نکردن از آن است .

پاسخ:

از دفاع گفتيد بله موافقم به نظر من هم اين مسايل يك نوع مبارزه است.

قضاوت بر عهده خواننده محترم خواهد بود.

متشكر.

مريم:

فرقی ندارد همه باید این مسائل را رعایت کنند

پاسخ:

كاملا درسته در رعايت كردن شكي نخواهد بود.مي خواهيم بدانيم چه كسي در درجه اول حافظ اين وديعه و امانت(عفت) مي باشد.مرد يا زن؟
متشكر.

عفاف 5

alireza — Wed, 10 Jan 2007 01:47:18 GMT

زن ، حامل يك امانت انسانی

زن به عنوان يك صاحب عفت ، حامل يك امانت بزرگ انسانی است ، نه‏ دارای يك امر شخصی كه اگر از آن بگذرد از شخص خودش گذشته ، اگر بگذرد به يك امانت انسانی خيانت كرده است .

مرد هم بايد عفيف باشد ، زن هم‏ بايد عفيف باشد(عفت در فكر- در نگاه-در معاشرت-در زينت-در كلام-در ستر"حجاب"(1)( ، ولی می‏دانيم كه اگر دنيا را هم از نام تساوی حقوق زن و مرد پر كنند ، تشابه زن و مرد را كه كسی نمی‏تواند درست كند ، و در اينكه‏ زن و مرد دو جنسی هستند كه در برخی امور انسانی با يكديگر مشترك هستند و در برخی ديگر از نظر كيفی با يكديگر اختلاف دارند ترديدی نيست .

و لهذا عفت زن يك امری است كه مورد تجاوز مرد قرار می‏گيرد ولی عفت مرد هيچ‏ وقت مورد تجاوز زن قرار نمی‏گيرد . ما در دنيای امروز هم ، در اروپا و امريكا نيز نشنيده‏ايم كه يك وقت بنويسند فلان مرد مورد تجاوز فلان زن‏ قرار گرفت . اساسا وضع زن و مرد متفاوت است و زن هيچوقت نمی‏تواند در چهره يك متجاوز به عفت مرد ظاهر شود ، اين مرد است كه می‏تواند متجاوز به عفت زن باشد .

هميشه شما می‏بينيد دو تا پسر جلوی يك دبيرستان‏ دخترانه را كه می‏گيرند واقعا صدتا دختر را اذيت می‏كنند ، ولی آيا تا به‏ حال ديده‏ايد و امكان چنين چيزی هست كه چند تا دختر بيايند جلوی دبيرستان‏ پسرانه و مزاحم پسرها بشوند ؟ !

مزاحمت در امر عفاف هميشه از طرف مرد است و اين زن است كه در درجه اول بايد حافظ و نگهبان اين امانت‏ اجتماعی و اخلاقی و انسانی باشد .(2)

------------------------------------------------------------

پي نوشت:

(1) (گستره عفاف به گستردگي زندگي از حميده عامري)

(2) (تعليم و تربيت در اسلام شهيد مطهري)

والسلام.

عيدي هام

alireza — Tue, 09 Jan 2007 11:36:18 GMT

رويا السادات

یه حدیث از پیامبر:محبوبترین بندگان پیش خدا پرهیز کاران گمنام هستند

سيد جواد

یک صلوات برای سلامتی آقا امام زمان

مرضيه سادات

شه کبریا منشا تویی که امیر عز مجللی

به تو زیبد عرش جلال حق که به تاج قدس مکللی

سيد مصطفي (المهدي)

صفای زندگی ما به نام نامی توست بیا که عید بدون تو چون عزا گردد

سيده مونا(امدادگري)

جهت برآورده شدن حاجات دنيوي سوره قدررا 5باربخوانيد
وثوابش رو هديه كنيد محضر مبارك نرگس خاتون.
اين بانوي بزرگوارشفاعت شما روميكنند تا به حاجتتون برسيدانشالله.

ديگر سيدها و سادات:

سيد حسن موسوي(همه چيز از همه جا)

سيد عبدالله(بسم رب الشهداو الصديقين)
سيد حسن(آموزش عربي)

سيدروح الله نوربخش(هيئت ديوانگان حسين)

سيدمحمد(ابوالفضل سلام الله عليه)
سيدمحمدجوادحسيني(نوشته هاي سيد)
سيد(سقاي كربلا)

سيده حميده(قرارمون ساعت عشق)

مريم السادات رضوي(پنجره فولاد)

فاطیما(يااباصالح پس كي ميآيي)
فاطمه السادات(عطرنرگس)

سيد محمد داعي نژاد(عربي در كنكور)

سيد محمد رضا واحدي(لبگزه)

سيد صادق قاضي(آشنايي با پدر امام زمان)

مير علي صالحي(طواف)

جشن بزرگ عيد غدير

alireza — Fri, 05 Jan 2007 08:07:48 GMT

"مثل اهل بيت من مَثَل كشتي نوح است هر كس وارد آن شود نجات مي يابد و هر كس جدا شود غرق خواهد شد."

ياد غدير ،تجديد بيعت با قهرمان عدالت،ايثار،حقيقت پرستي،ايمان، شكيبايي،تقوا،خردمندي و اسطوره ي سخن،مهرورزي،جهاد و عبادت است.ياد غدير تكرار پيمان با اولين امام و ابراز عشق، خضوع و سرسپردگي به اوست.

هر سال در اين روز، پيمان وفاداري را با مولاي خود تجديد مي كنيم و براي برگزاري يك جشن بزرگ،دست به دست هم مي دهيم.هر يك مسئوليتي مي پذيريم.زيباترين و با معناترين جشن به ياد مظهر زيبايي و معنا.

خدايا!مارا موفق بدار تا در اين روز،با همه ي خوبــــــــــــان و خوبي ها پيمـــــــــــــــــان اخوّت و برادري ببنديم و خود را از بدي ها پاك سازيم.

از دور همه سيدها رو مي بوسيم.دوستان گرامي روز عيد، لينكهاي سيدها و سادات يادمون نره ها.

والسلام.

پيامبر امـّـى

alireza — Mon, 25 Dec 2006 01:49:18 GMT

دوباره ذيحجه و مراسم پرشكوه حج مي آيد.اما اين بار پيامبر خود خبر از اين آخرين حج خويش داده است.پيامبري كه لوح ضميرش از تعلم بشر پاك بوده است.او گلي است كه جز دست باغبان الهي مكتبي نديده و جز از حق دانشي نياموخته است.و اين خود دليلي محكم و استوار است بر حقانيت كتاب و دين و رسالتش.

آن رسالتي كه 23 سال پيش با مشقت فراوان آغاز و ادامه داد و اكنون در انتهاي ابلاغ آن به مردم مي باشد.الان طي يك پيام آسماني ديگر و در همين روزهاي ذيحجه دستور ولايت و جانشين براي خود بر او وارد شده.كه اگر پيامبر نتواند اين آخرين گام را بر دارد به قول حق، رسالت خويش را ناقص گذاشته است.

و او سرانجام چه زيبا و به واسطه همان علمي كه از حق تعالي دريافت كرده اين آخرين مرحله را نيز در روز عيد غدير به مردم و امت خويش ابلاغ مي كند تا دين كامل گردد و حجت بر همه تمام.

صلوات و درود خدا بر او و خاندان پاكش.

در همين رابطه دو مطلب از دكتر شريعتي(وداع محمد) و شهيد مطهري(پيامبر امــي) در زير آورده مي شود.كه اميدوارم مورد استفاده دوستان و پژوهشگران واقع گردد.

التماس دعا.

وداع محمد در حجه الوداع:

امسال در نگاه پيغمبر، در سخنش ، در رفتارش و در كوشش هاي خستگي نا پذير اجتماعيش و نيز در زندگي خصوصييش پايان حيات و آغاز مرگ نمودار است.

فرمانده ي بزرگ تاريخ سپاه گراني را كه با بيست و سه سال رنج و تلاش شبانه روزي بسيج كرده است اكنون بايد به جبهه ي "آينده" اعزام كند.

....

چهارم ذيحجه وارد مكه شدند.هم از راه، بي تاب شوق ، به سوي كعبه شتافتند.

اينجا همه جمع اند: الله ، ابراهيم ، كعبه ، محمد و مردم!

محمد آمده است تا در " مقام ابراهيم" ، بت شكن بزرگ تاريخ بشر ، ثمره ي كار شگفت و طاقت فرساي خود را ، در آخرين روزهاي زندگي ، بر خدا عرضه كند ; در پيشگاهِ او از مردم بخواهد تا گواهي دهند كه وي، در انجام ماموريتي كه داشته است از هيچ كوششي دريغ نكرده است; به ابراهيم نشان دهد كه كار خطيري را كه او در جهان آغاز كرد وي تا به اين جا رسانده است و به اين گونه پايان برده است; به تاريخ فردا بياموزد كه امت اين است و زندگي آينده ي انسان، بر روي زمين، اين.

بالاخره براي آخرين بار با مردم سخن گويد و آنان را ببيند و از همه وداع كند و مردم نيز، براي هميشه، با آخرين پيامبر صحرا وداع كنند و داستان شگفت اين چوپانان مبعوثي كه از دل صحرا ها سر مي زدند و بر خداوندان زر و زور مي شوريدند ، پايان گيرد.

دكتر شريعتي

خلاصه كتاب پيامبر امــي شهيد مطهري

رسول درس ناخوانده

يكی از نكات روشن زندگی رسول اكرم ( ص ) اين است كه درس ناخوانده و مكتب ناديده بوده است نزد هيچ معلمی نياموخته و با هيچ نوشته و دفتر و كتابی آشنا نبوده است .

احدی از مورخان ، مسلمان يا غير مسلمان ، مدعی نشده است كه آن حضرت‏ در دوران كودكی يا جوانی ، چه رسد به دوران كهولت و پيری كه دوره رسالت‏ است ، نزد كسی خواندن يا نوشتن آموخته است ، و همچنين احدی ادعا نكرده‏ و موردی را نشان نداده است كه آن حضرت قبل از دوران رسالت يك سطر خوانده و يا يك كلمه نوشته است . مردم عرب ، بالاخص عرب حجاز ، در آن عصر و عهد به طور كلی مردمی بی‏ سواد بودند . افرادی از آنها كه می‏توانستند بخوانند و بنويسند انگشت‏ شمار و انگشت نما بودند . عادتا ممكن نيست كه شخصی در آن محيط ، اين فن را بياموزد و در ميان مردم به اين صفت معروف‏ نشود .

چنانكه می‏دانيم - و بعدا درباره اين مطلب بحث خواهيم كرد - مخالفان‏ پيغمبر اكرم در آن تاريخ او را به اخذ مطالب از افواه ديگران متهم كردند ، ولی به اين جهت متهم نكردند كه چون با سواد است و خواندن و نوشتن‏ می‏داند كتابهايی نزد خود دارد و مطالبی كه می‏آورد از آن كتابها استفاده‏
كرده است . اگر پيغمبر كوچكترين آشنايی با خواندن و نوشتن می‏داشت قطعا مورد اين اتهام واقع می‏شد .

برای اينكه مطلب روشن شود لازم است در دو قسمت بحث شود :
. 1 دوره قبل از رسالت .
. 2 دوره رسالت .

در دوره رسالت نيز از دو نظر بايد مطلب مورد مطالعه قرار گيرد :
. 1 نوشتن .
. 2 خواندن .
بعدا خواهيم گفت آنچه قطعی و مسلم است و مورد اتفاق علمای مسلمين و غير آنهاست اين است كه ايشان قبل از رسالت كوچكترين آشنايی با خواندن‏ و نوشتن نداشته‏اند . اما دوره رسالت آن اندازه قطعی نيست . در دوره‏ رسالت نيز آنچه مسلم‏تر است ننوشتن ايشان است ، ولی نخواندنشان آن‏
اندازه مسلم نيست . از برخی روايات شيعه ظاهر می‏شود كه ايشان در دوره‏ رسالت می‏خوانده‏اند ولی نمی‏نوشته‏اند ، هر چند روايات شيعه نيز در اين‏ جهت وحدت و تطابق ندارند . آنچه از مجموع قراين و دلايل استفاده می‏شود اين است كه در دوره رسالت نيز نه خوانده‏اند و نه نوشته‏اند .

پيدايش خط در حجاز

بلاذری با سند روايت می‏كند كه هنگام ظهور اسلام در همه مكه چند نفر با سواد بودند . می‏گويد :
" اسلام ظهور كرد و در قريش فقط هفده نفر صنعت نوشتن را می‏دانستند :

عمر بن الخطاب ، علی بن ابی طالب ( ع ) ، عثمان بن عفان ، ابو عبيده‏ جراح ، طلحه ، يزيد بن ابی سفيان ، ابو حذيفه بن ربيعه ، حاطب بن عمرو عامری ، ابوسلمه مخزومی ، ابان بن سعيد اموی ، خالد بن سعيد اموی ، عبدالله بن سعد بن ابی سرح ، حويطب بن عبدالعزی ، ابوسفيان بن حرب ،
معاوية بن ابی سفيان ، جهيم بن الصلت ، علاء بن الحضرمی كه از هم پيمانان‏ قريش بودند نه از خود قريش " .

بلاذری فقط يك زن قرشی را نام می‏برد كه در دوره جاهليت مقارن ظهور اسلام ، خواندن و نوشتن می‏دانست و او شفاء دختر عبدالله عدوی بود . اين‏ زن مسلمان شد و از مهاجران اوليه به شمار می‏رود .

دوره رسالت و مخصوصا دوره مدينه

از مجموع قرائن به دست می‏آيد كه رسول اكرم در دوره رسالت نيز نه‏ خواند و نه نوشت ، ولی علمای اسلامی چه شيعه و چه سنی در اين جهت وحدت‏ نظر ندارند ، بعضی استبعاد كرده‏اند كه چگونه ممكن است وحی - كه همه چيز را می‏آموخته است - خواندن و نوشتن را به او نياموخته باشد ( 1 ) ؟

دبيران پيغمبر

از نصوص تواريخ معتبر و قديمی اسلامی به دست می‏آيد كه رسول خدا در مدينه گروهی " دبير " داشته است . اين دبيران وحی خدا ، سخنان پيغمبر ، عقود و معاملات مردم ، عهدها و پيمان نامه‏های رسول خدا با مشركين و اهل‏ كتاب ، دفاتر صدقات و مالياتها ، دفاتر غنائم و اخماس و نامه‏های‏
فراوان آن حضرت را به اطراف و اكناف می‏نوشته‏اند .

علاوه بر وحی خدا و سخنان شفاهی آن حضرت كه نوشته شده و باقی است ، عهدنامه‏ها و بسياری از نامه‏های رسول خدا نيز در متن تاريخ ثبت شده است‏ . محمد بن سعد در الطبقات الكبير ( 1 ) در حدود صد نامه از آن حضرت كه‏ متن اكثر آنها را آورده است نقل می‏كند .
برخی از اين نامه‏ها به سلاطين و حكمرانان جهان و رؤسای قبايل و حكام‏ دست نشانده رومی يا ايرانی خليج فارس و ساير شخصيتهاست و مشتمل بر دعوت به اسلام است ، برخی ديگر حكم بخشنامه و دستورالعمل دارد و جزء مدارك فقهی اسلام به شمار می‏رود ، برخی ديگر به منظور كارهای ديگر است .

بسياری از آن نامه‏ها معلوم است كه به خط چه كسی است ، كاتب نام خود را در آخر نامه قيد كرده است . گويند اول كسی كه اين سنت را در آنجا رايج‏ كرد كه نام كاتب در آخر نامه قيد شود ، ابی بن كعب صحابی معروف است .

هيچيك از اين نامه‏ها و پيمان‏نامه‏ها و دفاتر را رسول خدا به خط خود ننوشته است ، يعنی يك جا نمی‏بينيم كه گفته باشند فلان نامه را رسول خدا به خط خود نوشت . بالاتر اينكه هيچ جا ديده نمی‏شود كه رسول خدا يك آيه‏ قرآن را به خط خود نوشته باشد ، در صورتی كه كتاب وحی هر كدام به خط خود قرآنی نوشته‏اند . آيا ممكن است رسول اكرم خط بنويسد و آنگاه به خط خود
قرآنی يا سوره‏ای از قرآن و لااقل آيه‏ای از قرآن ننويسد ؟ !

در كتب تواريخ نام دبيران رسول خدا آمده است . يعقوبی در جلد دوم‏ تاريخ خويش می‏گويد :
" دبيران رسول خدا كه وحی ، نامه‏ها و پيمان‏نامه‏ها را می‏نوشتند اينان‏اند : علی بن ابی طالب ( ع ) ، عثمان بن عفان ، عمرو بن العاص ، معاوية بن ابی سفيان ، شرحبيل بن حسنه ، عبدالله بن سعد بن ابی سرح ، مغيره بن شعبه ، معاذ بن جبل ، زيد بن ثابت ، حنظلة بن الربيع ، ابی بن‏ كعب ، جهيم بن الصلت ، حصين النميری " ( 1 ) .

مسأله نوشتن آن حضرت حتی در دوره رسالت ، طبق قرائن و امارات منتفی‏ است ، اما مسأله خواندن آن حضرت را در دوره رسالت نمی‏توان به طور قطع‏ منتفی دانست ، هر چند دليل كافی بر خواندن آن حضرت حتی در اين دوره‏ نداريم بلكه بيشتر قرائن از نخواندن آن حضرت حتی در اين دوره حكايت‏
می‏كند .

مفهوم كلمه امی

مفسران اسلامی كلمه امی را سه جور تفسير كرده‏اند :

. 1 درس ناخوانده و ناآشنا به خط و نوشته

اكثريت طرفدار اين نظرند و يا لااقل اين نظر را ترجيح می‏دهند .

طرفداران اين نظر گفته‏اند اين كلمه منسوب به " ام " است كه به معنی‏ مادر است . امی يعنی كسی كه به حالت مادرزادی از لحاظ اطلاع بر خطوط و نوشته‏ها و معلومات بشری باقی مانده است ، و يا منسوب به " امت " است ، يعنی كسی كه به عادت اكثريت مردم است ، زيرا اكثريت توده ، خط
و نوشتن نمی‏دانستند و عده كمی می‏دانستند ، همچنانكه " عامی " نيز يعنی‏ كسی كه مانند عامه مردم است و جاهل است ( 1 ) .

بعضی گفته‏اند يكی از معانی كلمه " امت "خلقت است و " امی " يعنی كسی كه بر خلقت و حالت اوليه كه بی‏سوادی‏ است باقی است و به شعری از " اعشی " استناد شده است ( 1 ) ، و به هر حال ، چه مشتق از " ام " باشد و چه از ( امت " ، و " امت " به هر معنی باشد ، معنی اين كلمه درس ناخوانده است .

. 2 اهل ام القری

طرفداران اين نظر اين كلمه را منسوب به " ام القری " يعنی مكه‏ دانسته‏اند . در سوره انعام آيه 93 از مكه به " « ام القری »" تعبير شده است :

« و لتنذر ام القری و من حولها ».

برای اينكه تو به مكه و آنان كه در اطراف مكه هستند اعلام خطر كنی . اين احتمال نيز از قديم الايام در كتب تفسير آمده است ( 2 ) و در چندين حديث از احاديث شيعه اين احتمال تأييد شده است ، هر چند خود اين‏ حديثها معتبر شناخته نشده است و گفته شده و ريشه اسرائيلی دارد ( 3 ) .
اين احتمال به ادله‏ای رد شده است ( 4 ) :

يكی اينكه كلمه " ام القری " اسم خاص نيست و بر مكه به عنوان يك صفت عام نه يك اسم خاص اطلاق شده است . ام القری يعنی‏ مركز قريه‏ها . هر نقطه‏ای كه مركز قريه‏هايی باشد ام القری خوانده می‏شود .

از آيه ديگر از قرآن كه در سوره قصص آيه 59 آمده است معلوم می‏شود كه‏ اين كلمه عنوان وصفی دارد نه اسمی :

« و ما كان ربك مهلك القری حتی يبعث فی امها رسولا . »

پروردگار تو چنين نيست كه مردم قريه‏هايی را هلاك كند مگر آنكه قبلا پيامبری در مركز آن قريه‏ها بفرستد و حجت را بر آنها تمام كند .

معلوم می‏شود در زبان قرآن هر نقطه‏ای كه مركز يك منطقه باشد ام القرای‏ آن منطقه است ( 1 ) .
ديگر اينكه اين كلمه در قرآن به كسانی اطلاق شده است كه مكی نبوده‏اند .

در سوره آل عمران آيه 20 می‏فرمايد :

« و قل للذين اوتوا الكتاب و الاميين‏ء اسلمتم . »

بگو به اهل كتاب و به اميين ( اعراب غير يهودی و نصرانی ) آيا تسليم‏ خدا شديد ؟
پس معلوم می‏شود در عرف آن روز و در زمان قرآن به همه اعرابی كه پيرو يك كتاب آسمانی نبودند ، " اميين " گفته می‏شده است .

بالاتر اينكه اين كلمه حتی به عوام يهود كه سواد و معلوماتی نداشتند با اينكه اهل كتاب شمرده می‏شدند نيز اطلاق شده است ، چنانكه در سوره بقره‏ آيه 78 می‏فرمايد :

« و منهم أميون لا يعلمون الكتاب الا أمانی ».

بعضی از فرزندان اسرائيل امی هستند ، از كتاب خود اطلاعی ندارند مگر يك سلسله خيالات و اوهام .

بديهی است يهوديانی كه قرآن آنان را " امی " خوانده است ، اهل مكه‏ نبوده‏اند ، غالبا ساكن مدينه و اطراف مدينه بوده‏اند .

سوم اينكه اگر كلمه‏ای منسوب به ام القری باشد طبق قاعده ادبی بايد به‏ جای " امی " ، " قروی " گفته شود ، زيرا طبق قاعده باب نسبت در علم‏ صرف ، در نسبت به مضاف و مضاف اليه ، خاصه آنجا كه مضاف ، كلمه " اب " يا " ام " يا " ابن " يا " بنت " باشد به مضاف اليه نسبت‏ داده می‏شود نه به مضاف . چنانكه در نسبت به ابوطالب ، ابوحنيفه ، بنی‏ تميم طالبی ، حنفی ، تميمی گفته می‏شود .

. 3 مشركين عرب كه تابع كتاب آسمانی نبودند

اين نظريه نيز از قديم الايام ميان مفسران وجود داشته است . در مجمع‏ البيان ذيل آيه 21 سوره آل عمران كه " « اميين »" در مقابل اهل كتاب‏ قرار گرفته است ( « و قل للذين اوتوا الكتاب والاميين ») ، اين نظر را به صحابی و مفسر بزرگ عبدالله بن عباس نسبت می‏دهد و در ذيل آيه 78 از سوره بقره از ابوعبيده نقل می‏كند ، و از ذيل آيه 75 آل عمران بر می‏آيد كه‏ خود طبرسی همين معنی را در مفهوم آن آيه انتخاب كرده است . زمخشری در كشاف نيز اين آيه و آيه 75 آل عمران را همين طور تفسير كرده است . فخر رازی اين احتمال را در ذيل آيه 78 بقره و آيه 20 آل عمران نقل می‏كند .
ولی حقيقت اين است كه اين معنی ، يك معنی جداگانه غير از معنی اول‏ نيست ، يعنی چنين نيست كه هر مردمی كه پيرو يك كتاب آسمانی نباشند به‏ آنها " امی " گفته شود هر چند آن مردم تحصيل كرده و با سواد باشند .

اين كلمه به مشركين عرب از آن جهت اطلاق شده است كه مردمی بی سواد بوده‏اند . آنچه مناط استعمال اين كلمه درباره مشركين عرب است نا آشنايی‏ آنها به خواندن و نوشتن بوده نه پيروی نكردن آنها از يكی از كتب آسمانی‏ . لهذا آنجا كه اين كلمه به صورت جمع آمده و به مشركين عرب اطلاق شده‏ است اين احتمال ذكر شده ، اما آنجا كه مفرد آمده است و بر رسول اكرم‏ اطلاق شده است احدی از مفسران نگفته كه مقصود اين است كه آن حضرت پيرو يكی از كتابهای آسمانی نبوده است . در آنجا بيش از دو احتمال به ميان‏ نيامده است : يكی نا آشنا بودن آن حضرت با خط ، ديگر اهل مكه بودن ، و چون احتمال دوم به ادله قاطعی كه گفتيم مردود است، پس قطعا آن حضرت از آن جهت امی خوانده شده است كه درس ناخوانده و خط نانوشته بوده است .

نظامی می‏گويد :

احمد مرسل كه خرد خاك اوست

هر دو جهان بسته فتراك اوست

امی گويا به زبان فصيح

از الف آدم و ميم مسيح

همچو الف راست به عهد وفا

اول و آخر شده بر انبيا

نتيجه

از مجموع آنچه گذشت معلوم شد كه رسول اكرم به حكم تاريخ قطعی و به‏ شهادت قرآن و به حكم قرائن فراوانی كه از تاريخ اسلام استنباط می‏شود ، لوح ضميرش از تعلم از بشر پاك بوده است . او انسانی است كه جز مكتب‏ تعليم الهی مكتبی نديده و جز از حق دانشی نياموخته است . او گلی است كه‏ جز دست باغبان ازل دست ديگری در پرورشش دخالت نداشته است .
او با آنكه با قلم و كاغذ و مركب و خواندن و نوشتن آشنا نبود ، در كتاب مقدس خويش به قلم و آثار قلم به عنوان يك امر مقدس سوگند ياد كرد ( 1 ) و در اولين پيام آسمانی خود فرمان خواندن

x علم و دانش و صنعت به كار بردن قلم را ، پس از نعمت آفرينش ، بزرگترين نعمت ارزانی شده به بشر معرفی كرد ( 1 ) . آن كس كه خود قلم‏ به دست نگرفته بود بلافاصله پس از ورود به مدينه و ايجاد امكانات ساده‏ ، " نهضت قلم " ايجاد كرد و با آنكه خود معلمی از بشر نديده بود و دارالعلم و دانشگاهی طی نكرده بود ، خود معلم بشر و پديد آورنده‏ دارالعلمها و دانشگاهها شد .

ستاره‏ای بدرخشيد و ماه مجلس شد

دل رميده ما را انيس و مونس شد

نگار من كه به مكتب نرفت و خط ننوشت

به غمزه مسأله آموز صد مدرس‏ شد

كرشمه تو شرابی به عاشقان پيمود

كه علم بی خبر افتاد و عقل بی حس شد

حضرت رضا ( ع ) در مناظره خويش با ارباب اديان خطاب به رأس‏ الجالوت فرمود :
" از جمله دلائل صدق اين پيامبر اين است كه شخصی بود يتيم ، تهيدست ، چوپان ، مزدكار ، هيچ كتابی نخوانده و نزد هيچ استادی نرفته بود . كتابی‏ آورد كه در آن حكايت پيامبران و خبر گذشتگان و آيندگان هست " ( 2 ) .

آن چيزی كه بيش از پيش عظمت و رفعت و آسمانی بودن قرآن كريم را مدلل می‏سازد اين است كه اين كتاب عظيم آسمانی با اينهمه معارف در باب‏ مبدأ ، معاد ، انسان ، اخلاق ، قانون ، قصص ، عبرتها ، مواعظ ، و با اينهمه لطف و زيبايی و فصاحت ، بر زبان كسی جاری شده كه خود امی بوده‏ است . نه تنها هيچ مدرسه و دانشگاه و دارالعلمی را در همه عمر نديده‏ است و با هيچ دانشمندی از دانشمندان جهان روبرو نشده است ، حتی يك‏ كتاب ساده از كتابهای عصر خود را نخوانده است .
آيت و معجزه‏ای كه خداوند بر آخرين پيامبرش فرستاد از نوع كتاب و نوشته است ، از نوع سخن است ، از نوع فكر و احساس است ، با عقل و با فكر و با دل و ضمير سر و كار دارد . اين كتاب قرنهاست كه قدرت خارق‏ العاده معنوی خود را نشان داده و نشان می‏دهد ، روزگار نمی‏تواند آن را كهنه كند ، ميليونها ميليون دل را به سوی خود كشيده و می‏كشد ، نيروی‏ حياتی در آن موج می‏زند ، چه عقلهای مفكری را به انديشه و تدبر وا داشته و چه دلهايی را لبريز از ايمان و ذوق و شوق معنوی كرده و چه مرغان سحر و شب زنده دارانی را غذای روحی شده و چه اشكها را از عشق به خدا و خوف از خدا در نيمه‏های شب بر گونه‏ها جاری ساخته است و چه ملتهای اسير و به‏ زنجير كشيده را از چنگال ظلم و استبداد نجات داده است .

نقش قرآن چونكه بر عالم نشست

نقشه‏های پاپ و كاهن را شكست

فاش گويم آنچه در دل مضمر است

اين كتابی نيست چيز ديگر است

چونكه در جان رفت جان ديگر شود

جان چو ديگر شد جهان ديگر شود

همچو حق پيدا و پنهان است اين

زنده و پاينده و گوياست اين

آری ، عنايت ازلی برای اينكه آيت بودن اين كتاب و وحی بودنش بيشتر روشن شود آن را بر بنده‏ای از بندگانش فرود آورد كه يتيم ، فقير ، چوپان‏ ، صحرا گرد و درس ناخوانده و مكتب ناديده بود .
« ذلك فضل الله يؤتيه من يشاء و الله ذوالفضل العظيم ».

پايان

دريافت كتاب پيامبر امي شهيد مطهري

والسلام.

مسلمان ايراني يا ايراني مسلمان

alireza — Mon, 18 Dec 2006 02:11:18 GMT

به نام خدا

چند وقت پيش تو كنفرانس دعاي عهد(هر روز 10 دقيقه مانده به شش صبح) با يكي از دوستان بحثي بود راجع به اينكه ما ايراني هستيم و بايد زبان دعا ها و مسايل ديني هم به فارسي گفته بشود و آيا ما مسلمان ايراني هستيم يا ايراني مسلمان؟ و ...

مي خواستم بگويم:

اين ملت دين خود را با معيار حق و عدالت و نه زبان و نژاد و ..انتخاب كرده است.چون شعار اسلام عزيز مبارزه با ظلم و ناعدالتي بوده است.

و اگر هم از ديد احساسات ملي بنگريم بواسطه آنكه اسلام رنگ خاصي نداشته و مربوط به همه بوده مورد اقبال ايراني جماعت قرار گرفته است.

و نيز به زبان عربي نه به عنوان زبان قوم عرب بلكه به ديد زبان يك دين نگاه مي كرده و با خلوص نيت در راه پيشبرد آن تلاش و كاركرده است.خدماتي كه حتي خود عرب زبان هم به اين زبان نكرده!

همچنين ايراني از صميم قلب از تمام امكاناتش اعم از زبان فارسي و احساسات ملي و تمدن كهن و عظيمش پس از آنكه آنرا از خرافات بواسطه اسلام زدود به پيشبرد اين تمدن نو پا كمك كرده است.

به اميد روزي كه دوباره اين تمدن اسلامي را در قله هاي پيشرفت چنانكه در گذشته بوده شاهد باشيم.و اين اميد با پيروزي انقلاب اسلامي و تلاش اين ملت و ديگران روز به روز در دل امت مسلمان زنده تر مي گردد.

التماس دعا..

شهادت حضرت جواد الائمه را تسليت مي گويم.

و نيز شب يلدا مبارك باشه.

براي روشنتر شدن بحث بهتره به كتاب زير مراجعه بشود كه خلاصه اش اينجا آورده مي شود.

خلاصه كتاب خدمات متقابل اسلام و ايران - شهيد مطهري

مقدمه

در حدود نود و هشت درصد از ما مردم ايران مسلمانيم .

ما مسلمانان ايرانی به اسلام به حكم اينكه مذهب ماست ايمان و اعتقاد داريم‏ و به ايران به حكم اينكه ميهن ماست مهر می‏ورزيم .

از اينرو سخت علاقه‏ منديم كه مسائلی را كه از يك طرف با آنچه به آن ايمان و اعتقاد داريم و
از طرف ديگر با آنچه به آن مهر می‏ورزيم پيوند دارد روشن درك كنيم و تكليف خود را در آن مسائل بدانيم .

عمده اين مسائل در سه پرسش ذيل خلاصه‏ می‏شود :

1 - ما هم احساسات مذهبی اسلامی داريم و هم احساسات ميهنی ايرانی ، آيا دارای دو نوع احساس متضاد می‏باشيم ، يا هيچگونه تضاد و تناقضی ميان‏ احساسات مذهبی ما و احساسات ملی ما وجود ندارد ؟

2 - دين ما اسلام آنگاه كه در چهارده قرن پيش به ميهن ما ايران وارد شد چه تحولات و دگرگونيها در ميهن ما به وجود آورد ؟ آن دگرگونيها در چه‏ جهت بود ؟ از ايران چه گرفت و به ايران چه داد ؟ آيا ورود اسلام به‏ ايران برای ايران موهبت بود يا فاجعه ؟

3 - ملل بسياری به اسلام گرويدند و در خدمت اين دين در آمدند و در راه‏ نشر و بسط تعاليم آن كوشيدند و با تشريك مساعی با يكديگر تمدنی عظيم و باشكوه به نام تمدن اسلامی به وجود آوردند

معيارهاي همبستگي ملي

(چه عواملي باعث نزديكي اين وجدان جمعي است؟)

از ديد غرب

(معيارهاي كلاسيك)

تعريف كلاسيك غربی اين است كه اين وجدان جمعی زاييده شرايط اقليمی ، نژادی ، زبان مشترك ، سنن و آداب تاريخی و فرهنگ مشترك است . ولی‏ دقت بيشتری در واقعيتهای فردی و اجتماعی بشر نشان می‏دهد كه اين عوامل‏ نقش بنيانی و درونی در تكوين وجدان جمعی ندارند و نمی توانند برای هميشه‏ مايه و ملاط چسبندگی و پيوستگی افرادی از ابناء بشر تحت يك مليت گردند

زبان

بديهی است كه در اولين مراحل تكوين يك مليت ، زبان و سنن مشترك‏ عامل معارفه و نزديكی افراد به هم و كانالی برای ارتباط قلوب و عواطف و در نتيجه رشد شعور جمعی و ملی است .

ولی به گذشته ملتها كه مراجعه‏ می‏كنيم عامل زبان مشترك را نه يك عنصر سازنده بلكه عاملی محصول مليت‏ می‏يابيم . زبان هيچيك از ملتها از ابتدای تكوينشان ، به صورت فعلی‏ نبوده ، بلكه پس از جمع شدن و پيوند يافتن قلوب جماعت در سرزمينی معين‏
، زبان آنها هم با ايشان به وجود آمده تكامل پيدا كرده و قواعد و اصول‏ آن گسترش يافته و در طی قرنها ، با برخورد با زبانهای ملل ديگر تغيير شكلها و تحولاتی ممتد به خود پذيرفته تا به حد امروزی رسيده است .

اگر در دوره های معينی از تاريخ يك ملت ، مثلا در مبارزه استقلال ، زبان يا سنن معينی جلوه و ظهور بيشتر يافته و سمبل و شعار آرمان ملی‏ می‏گردد ، چنانكه زبان هندی به هنگام مبارزه استقلال طلبی هند و زبان عربی‏ به دوران جنگهای آزادی بخش الجزاير چنين نقشی داشته‏اند ، ولی اين جلوه و ظهوری موقت است و تنها حكم انگيزنده توده ملت را دارد .

نژاد

تحقيقات تاريخی و جامعه شناسی نشان می‏دهد كه همه نژادهای بشری ، در صورت حضور شرايط اجتماعی و اخلاقی معين ، می‏توانند از تمام خصوصيات‏ انسانها برخوردار شوند .

مشتركات ناشی از خصوصيات نژادی ، اغلب بيش از آنكه عامل ربط دهنده‏ و پيوند شود و مايه استحكام وجدان جمعی و همبستگی ملی گردد ، يا جدايی و تنافر می‏آفريند يا مليتی ضعيف و ناپايدار می‏سازد . اقوامی كه از ابتدا اهل جنگ و ستيز و حمله و غارت بودند عمرشان به نزاع و ستيز با هم يا با ديگران گذشته است تا اينكه يا مضمحل شدند و يا در طول تاريخشان عوامل‏
ربط دهنده ديگری از مقوله های اخلاقی واجتماعی پيدا شده و مايه جمع شدن و وحدت ايشان گرديده است " « و كنتم‏ اعداء فألف بين قلوبكم »" و بعكس آن

سنن

در بين ملتهای گوناگون سنتهای ملی مشترك بسيار ديده می‏شود . سنتهايی‏ كه گاه همچون زبان و نژاد وسيله شناخت و تميز مليتها از هم می‏گردد . اما اين سنن تا چه اندازه در تكوين ملتها نقش و تأثير داشته اند ؟رسوم و سنن و حتی فرهنگها نتيجه و محصول فعاليت ارادی و آگاهانه انسانهای گذشته‏ است و اگر از گذشته تا حال رابطه و پيوندی بين افراد و واحدهای جامعه‏
نبود ، اين سنن هرگز نسلا بعد نسل منتقل نمی شدند . تا مليت و وجدان جمعی‏ نباشد ، سنت و فرهنگی منتقل نمی گردد ، پس سنتهای ملی موجود هم خود محصول مليت است و حيات و فعاليت انسانها ، نه مايه و پايه آن .

شرايط اقليمی و طبيعی :

اصولا تكامل موجودات زنده در جهت آزادی از طبيعت و محيط بيرونی و نيز از غرايز درونی بوده است . در اجتماعات اوليه‏ عناصر اقليمی و طبيعی و بعدها عاطفی و خانوادگی و قبيلگی ، در بافت‏
وجدان جمعی عامل اساسی بود . ولی در جامعه رشيد و تكامل يافته كه عناصر ديگری وارد صحنه تأثيری بر روی روابط وجدانی و اجتماعی افراد انسان می‏شود ، نقش و اثر عوامل طبيعی من جمله شرايط اقليمی ناچيز و ناچيزتر می‏گردد .

امروزه كشورها و ملتهای بسياری را در منطقه‏ای معين و شرايط اقليمی و طبيعی مشابه می‏يابيم كه نه فقط با هم يك مليت را نمی‏سازند بلكه‏ اختلافات و تضادهای زيادی نيز دارند ، مليت هند و را با مليت مسلمان در شبه قاره هندوستان می‏يابيم كه با شرايط اقليمی و طبيعی مشابه زيست‏
می‏كنند ولی هرگز آن پيوند جمعی را كه حاكی از يك مليت باشدندارند ، يا ملت انگليسی و ايرلندی را مشاهده می‏كنيم كه عليرغم سوابق‏ تاريخی و نژادی و زبان ، تفاهم و توافق سازنده يك مليت در ميان آنها وجود ندارد .

هميشه عاملی اساسی تر و مخفی تر در وجدانهای مردم رو به بيداری و زنده‏ شدن می‏رود و موجب حيات و تظاهر خارجی آن گاه به لباس زبان و زمانی به‏ پوشش سنن ملی معينی جلوه می‏كند . غرض از تحقيق و پويندگی حقيقت اين‏ است كه از اين تجليات و ظهور و نمودهای خارجی به سوی واقع مكنون حوادث‏ و اشياء هدايت شويم .

پس معيار اصلي همبستگي چيست؟

(در جستجوي معيار اساسي)

مرزهای واقعی

حال كه عوامل مؤثر در پيدايش وجدان جمعی و همبستگی ملی طبق تعريف كلاسيك غربی آن اصالت خود را از دست‏ داده‏اند ، آيا می توان ادعا كرد كه اصولا تفكيك و تمايزی بين واحدهای‏ اجتماعی بشری موجود نيست و همه مليتها می‏توانند و بايد در يكديگر حل‏ شوند و ملت واحدی بسازند ؟

تجربه تاريخی و شواهدی كه از مبارزات و تحولات اجتماعی كسب شده ، نشان می‏دهد كه به هر حال ، در عالم انسانها ، اصناف و شعبی وجود دارند ، اصنافی كه از يكديگر متمايزند و راههای مشخصی از يكديگر دارند و امكان‏ ادغام و اضمحلالشان در يكديگر طبيعة وجود ندارد .

هدف كشف عوامل و عناصری است‏ كه وجدان ملی را می‏سازد و روابط و عواطفی بين دسته ای از مردم برقرار می‏كند تا يك ملت به وجود آيد .

ديديم كه عوامل متعارف زبان و فرهنگ و سوابق تاريخی و نژادی ، گرچه‏ در مبادی تكوين يك ملت مؤثرند ، ولی نقش اساسی و هميشگی ندارند . بدين‏ جهت است كه می گوييم نقش اين عوامل اصالت ندارد ، نه جوهر بلكه‏ اعراضند . زيرا مردمی كه يكزمان برای استقلال و حيثيت مبارزه می‏كردند ، پس از وصول به منظور ، به حسب انتظارات و داعيه هايی كه در سر دارند ، با منافع و مطامع مورد نظرشان ، باز به دسته های حاكم و محكوم و بهره ور و محروم تقسيم می‏شوند و مبارزه ملی به صورت مبارزه داخلی و طبقاتی در می‏آيد . جدايی و مبارزه ای كه بين مردمی با يك فرهنگ و زبان و نژاد در می‏گيرد ، همان مردم و افرادی كه قبلا وجدان جمعی در آنان به وجود آمده بود ، ولی اكنون كه روابط عوض شده است ، وجدان جمعی هم می‏ميرد و محو می‏شود
. پس به هر حال ، مايه و پايه تكوين يك واحد ملی يا يك ملت و ارتباط و پيوندی كه بين عواطف و دلهای افراد برقرار می‏شود ، و در نتيجه آرمان و ايده‏آلهای مشتركی به وجود می‏آورد چيست ؟

عامل اصلي همبستگي ملي

درد مشترك، عامل وحدت

اين مردمی كه در اطراف و اكناف عالم ارتباطات قلبی و آرمانی با يكديگر پيدا می‏كنند ، چه چيز مشتركی دارند كه آنان را به هم پيوند می‏دهد ، و در مقابل ، آنان را از همسايه‏ها و هموطنهای خود می‏برد ؟

اين عامل درد مشتركی است كه آنها دارند : درد از ظلم و تجاوز و استعمار .

وقتی به تمام دردهايی كه تا اين زمان موجب و موجد ملتها گرديده است‏ رسيدگی و آنها را با هم مقايسه كنيم عامل مشتركی در آنها می‏يابيم :

آدمی وقتی در برابر ظلم و جنايت و كفر و فساد قرار گرفت ، و از آنها رنج برد شوق عدالت و حقيقت در او بيدار می‏شود .

و اينهاست كه جمع كننده است

اسلام چه مي گويد؟

ما در جستجوی عوامل اساسی موجد وجدان مشترك بوديم و به عنصر درد و طلب مشترك در برابر سيطره و استثمار انسان ، يا مؤسسات بشری ، از انسان رسيديم و ديديم كه اين اشتراك درد آن زمان جمع كننده‏ای پايدار می‏شود كه داعيه عدالت و حق و تقوی ( به‏ قول نويسندگان غربی : داعيه های انسانی و مترقی ) خمير مايه آن باشد .

همين مايه و جوهر است كه همچون خود حيات ، زنده و فزاينده و حيات بخش‏ است و همين جوهر است كه چون به قالب جماعتی از مردم تزريق شد ، آن را به حركت و پويايی و تكامل دسته جمعی و فرهنگ سازی و سنت آفرينی‏ می‏انگيزد كه همه اينها ظواهر استقلال و تمايز يك ملتند .

اسلام به پيروان خود می‏گويد كه اين اختلاف رنگها و نژادها و زبانها كه‏ در ملتهای روی زمين می‏بينی و آنها آن را ملاك جدايی و تفرقه ساخته اند ، چيزی اصيل و جوهری نيست . در مجموع ، آن مردمی عزيز و شريف ترند كه در راه تكامل انسانيت قدم بردارند . رنگها و زبانها و سنتهايی كه در ميان‏ ابناء بشر مشاهده می‏كنی ، همچون اختلافی كه در خود طبيعت به چشمت می‏خورد
جلوه های گوناگون يك حقيقت و شمه‏ای از غنا و كثرت در وجود است ، كه‏ هر گلی رنگ و بويی دارد و خواص و فوايدی ، كه همه در راه حركت آدميت‏ به سوی مبدأ اعلای خود ارزيابی و تقدير می‏شوند . اين اختلاف و تفاوتها نه‏ تنها مايه جدايی و دشمنی نتوانند بود ، بلكه برخورد و آشنايی ( تعارف ) اينان است كه تكامل مادی و معنوی می‏زايد .

« يا ايها الذين آمنوا هل ادلكم علی تجارش تنجيكم من عذاب اليم 0 تؤمنون بالله و رسوله و تجاهدون فی سبيل الله باموالكم و انفسكم ، ذلكم‏ خير لكم ان كنتم تعملون »( 12 ) .

و بدين ترتيب بنای مليت شما و عامل سازنده وجدان مشترك در شما ، ايمان به خدا ( داعيه ) و جهاد شما ( درد مشتركی كه اثر عملی يافته و به‏ مرحله قيام و فدای نفس رسيده است ) خواهد بود

در قرن اول هجری ، اصول و داعيه های توحيد و اسلامی آنچنان آشكار و روشن‏ به مردم ابلاغ گرديد كه تمام مردم متمدن آن روزگار با جان و وجدان خويش‏ پذيرای آنها شدند . و به زودی يك ملت مشترك يا " بين الملل " اسلامی‏ به وجود آمد . ولی اين وحدت به زودی به تفرقه بدل شد ، چرا كه سر رشته‏ داران آن زمان نخواستند يا نتوانستند مفاهيم واقعی داعيه های اسلامی را
درك كنند . از بين الملل اسلامی به عنوان يك امپراطوری و خلافت عربی‏ برداشت شد و اين مخالفت صريح اصول اسلامی بود . به همين جهت وحدت به‏ دست آمده به زودی شكست خورد و به دنبال آن تحولات و ضعفها و انحرافات‏ ديگر پديد آمد ، تا آنكه مسلمين به تدريج به خواب رفتند .

همزمان با اين خواب ، غرب مسيحی بيدار می‏شد . با استفاده های سرشار از سنتهای اجتماعی و فرهنگی و علمی اسلامی ، غرب تمدن خود را بنا نهاد ، تمدنی كه صرف نظر از استفاده های علمی از سنتهای اسلامی ، از مايه های‏ دنيا پرستانه و ثروت و تجاوز و حكومت دنيا ، نشأت می‏گرفت .

***

بخش اول اسلام از نظر مليت ايرانی

ما و اسلام .
ملت پرستی در عصر حاضر .
واژه ملت .
كلمه ملت در اصطلاح امروز فارسی .
مليت از نظر اجتماعی .
تعصبات ملی .
ناسيوناليسم .
مقياس مليت .
انترناسيوناليسم اسلامی .
داعيه جهانی اسلام .
مقياسهای اسلامی .
اسلام ايرانيان .
خدمات ايرانيان به اسلام از كی شروع شد .
شكست ايرانيان از مسلمانان .
ناراضی بودن مردم .
نفوذ آرام و تدريجی .
زبان فارسی .
مذهب تشيع .

مليت از ديد احساسات ملي نه اسلامي...

چون طرف سخن ما كسانی هستند كه با مقياس احساسات ملی و ايرانی با ما سخن می‏گويند ، ما عجالتا با احساسات شيعی و حتی با احساسات اسلامی خودمان كاری نداريم ، تنها از جنبه افتخارات ملی مطلب‏ را محل بحث قرار می‏دهيم .

می‏خواهيم ببينيم با منطق احساسات ملی ، آيا بايد اسلام را امری خودی به‏ شمار آوريم يا امری بيگانه و اجنبی ؟ آيا با مقياس مليت ، اسلام جزء مليت ايرانی يا خارج از آن است ؟ .

از اين رو بايد بحث خود را در دو قسمت ادامه دهيم : اول درباره‏ مقياس " مليت " يعنی ملاك اينكه چيزی را جزء مليت يك قوم يا خارج‏ از مليت يك قوم قرار دهيم چيست ؟ قسمت دوم درباره اينكه طبق اين‏ مقياس ، آيا اسلام از نظر مليت ايرانی يك امر " خودی " است يا يك‏ بيگانه و اجنبی ؟

مليت از نظر اجتماعی

(اسلام مليت پرستي را بطور كامل محكوم نمي كند)

‏ نژاد سامی و آريايی و غيره به صورت جدا و مستقل از يكديگر فقط در گذشته‏ بوده است ، اما حالا آنقدر اختلاط و امتزاج و نقل و انتقال صورت گرفته‏ است كه اثری از نژادهای مستقل باقی نمانده است .

به هر حال در عصر حاضر دم زدن از استقلال خونی و نژادی خرافه‏ای بيش‏ نيست .

ناسيوناليسم(ملت پرستي) را نبايد به طور كلی محكوم كرد . ناسيوناليسم اگر تنها جنبه مثبت داشته باشد ، يعنی موجب همبستگی بيشتر و روابط حسنه بيشتر و احسان و خدمت بيشتر به كسانی كه با آنها زندگی‏ مشترك داريم بشود ضد عقل و منطق نيست و از نظر اسلام مذموم نمی‏باشد .

بلكه اسلام برای كسانی كه طبعا حقوق بيشتری دارند ، از قبيل همسايگان و خويشاوندان ، حقوق قانونی زيادتری قائل است .

مقياس مليت

در ابتدا چنين به نظر می‏رسد كه لازمه ناسيوناليسم و احساسات ملی اين‏ است كه هر چيزی كه محصول يك سرزمين معين يا نتيجه ابداع فكر مردم آن‏سرزمين است ، آن چيز را از نظر آن مردم بايد ملی بحساب آيد و احساسات‏ ملی و ناسيوناليستی ، آنرا در برگيرد و هر چيزی كه از مرز و بوم ديگر آمده است بايد برای مردم اين سرزمين بيگانه و اجنبی به شمار آيد .
ولی اين مقياس ، مقياس درستی نيست ، زيرا ملت از افراد زيادی تشكيل‏ می‏شود و ممكن است فردی از افراد ملت چيزی را ابداع كند و مورد قبول‏ ساير افراد واقع نشود و ذوق عمومی آنرا طرد كند بدون شك چنين چيزی نمی‏ تواند جنبه ملی به خود بگيرد .

و برعكس ممكن است يك سيستم اجتماعی در خارج از مرزهای‏ يك كشور به وسيله افرادی از غير آن ملت طرح شود ، ولی افراد آن كشور با آغوش باز آن را بپذيرند ، بديهی است در اينجا نمی توانيم آن سيستم‏ پذيرفته شده را به خاطر آنكه از جای ديگر آمده است بيگانه و اجنبی‏ بخوانيم و يا مدعی شويم كه مردمی كه چنين كاری كرده‏اند بر خلاف اصول‏ مليت خود عمل كرده و در ملت ديگر خود را هضم كرده‏اند و يا بالاتر ، مدعی‏ شويم كه چنين مردمی خود را تغيير داده‏اند . بلی در يك صورت آن چيزی كه از خارج رسيده است بيگانه و اجنبی خوانده‏ می‏شود و پذيرش آن بر خلاف اصول مليت شناخته می‏شود و احيانا پذيرش آن‏ نوعی تغيير مليت به شمار می‏آيد كه آن چيز رنگ يك ملت بالخصوص داشته‏ باشد و از شعارهای يك ملت بيگانه باشد . بديهی است كه در اين صورت‏ اگر ملتی شعار ملت ديگر را بپذيرد و رنگ آن ملت را به خود بگيرد ، بر خلاف اصول مليت خود عمل كرده است ، مثلا نازيسم آلمان و صهيونيزم يهود رنگ مليت‏ بالخصوصی دارد ، اگر افراد يك ملت ديگر بخواهند آن را بپذيرند بر خلاف‏ مليت خود عمل كرده‏اند .

اما اگر آن چيز رنگ مخصوص نداشته باشد ، نسبتش با همه ملتها علی‏ السوا باشد ، شعارهايش شعارهای كلی و عمومی و انسانی باشد و ملت مورد نظر هم آن را پذيرفته باشد ، آن چيز اجنبی و بيگانه و ضد ملی شمرده نمی‏ شود

به اين دليل ، دانشمندان و فيلسوفان و پيامبران به همه جهانيان تعلق‏ دارند ، كه عقايد و آرمانهای آنها محصور در محدوده يك قوم و ملت نيست‏ .

خورشيد از ملت خاصی نيست و هيچ ملتی نسبت به آن احساس بيگانگی نمی‏ كند ، زيرا خورشيد به همه عالم يك نسبت دارد و با هيچ سرزمينی وابستگی‏ مخصوص ندارد . اگر بعضی از سرزمينها كمتر از نور خورشيد استفاده می‏كنند ، مربوط به وضع خودشان است ، نه به خورشيد ، خورشيد خود را به سرزمينی‏ معين وابسته نكرده است .

پس معلوم شد صرف اينكه يك چيزی از ميان يك مردمی برخاسته باشد ، ملاك خودی بودن آن نمی‏شود . و صرف اينكه چيزی از خارج مرزها آمده باشد ، ملاك اجنبی بودن و بيگانه بودن آن نمی‏شود .

همچنانكه سابقه تاريخی ملاك عمل نيست ، يعنی ممكن است ، ملتی قرنهايك سيستم خاص اجتماعی را پذيرفته باشد و بعد تغيير نظر بدهد و سيستم‏ نوينی را به جای آن انتخاب كند .
مثلا ما مردم ايران در طول بيست و پنج قرن تاريخ ملی ، مانند بسياری از كشورهای ديگر ، رژيم استبدادی داشتيم و اكنون كمی بيش از نيم قرن است‏ كه رژيم مشروطه را به جای آن انتخاب كرده‏ايم رژيم مشروطيت را ما ابداع‏ و ابتكار نكرديم ، بلكه از دنيای خارج به كشور ما آمده است . ولی ، ملت‏ ما آنرا پذيرفته و در راه تحصيل آن فداكاريها كرده است .

اساسا اگر اينگونه امور را به اعتبار ابداع كنندگان و پيروان معدودشان‏ ملی به حساب آوريم عواطف و احساسات اكثريت را ناديده گرفته‏ايم . از مجموع مطالبی كه گفته شد دانسته می‏شود كه از نظر احساسات ملی و عواطف قومی نه هر چيزی كه از وطن برخاست جنبه ملی پيدا می‏كند ، و نه هر چيزی كه از مرز و بوم ديگر آمده باشد بيگانه بشمار می‏رود ،

بلكه عمده آن‏ است كه ، اولا بدانيم آن چيز رنگ ملت بالخصوصی دارد ، يا بی رنگ است‏ و عمومی و جهانی است ، ثانيا آيا ملت مورد نظر ، آن چيز را به طوع و رغبت پذيرفته است يا به زور و اكراه ؟

اگر هر دو شرط جمع شد آن چيز خودی و غير اجنبی به شمار می‏رود و اگر اين‏ دو شرط جمع نشد ، خواه فقط يكی از اين دو موجود باشد و خواه هيچ كدام‏ موجود نباشد ، آن چيز بيگانه شمرده می‏شود . به هر حال عامل " اينكه اين‏ چيز از ميان چه ملتی برخاسته است " نه سبب می‏شود كه الزاما آن چيز خودی و ملی محسوب شود و نه سبب می‏شود كه اجنبی و بيگانه شمرده شود .
اكنون ، بايد وارد اين مبحث بشويم كه آيا اسلام در ايران واجد دو شرط هست يا نيست ؟ يعنی آيا اولا اسلام رنگ ملت مخصوصی مثلا ملت عرب را دارد يا دينی است جهانی و عمومی و از نظر مليتها و نژادها بی رنگ ، و ثانيا آيا ملت ايران به طوع و رغبت اسلام را پذيرفته است يا خير ؟

بدين ترتيب

آيا اسلام واجد اين دو شرط مليت هست يا خير؟

(شرط اول)

1- آيا اسلام رنگ ملت مخصوصی را دارد؟

اين مسئله مسلم است كه در دين اسلام ، مليت و قوميت به معنايی كه‏ امروز ميان مردم مصطلح است هيچ اعتباری ندارد ، بلكه اين دين به همه‏ ملتها و اقوام مختلف جهان با يك چشم نگاه می‏كند ، و از آغاز نيز دعوت‏ اسلامی به ملت و قوم مخصوصی اختصاص نداشته است ، بلكه اين دين هميشه‏ می‏كوشيده است كه به وسايل مختلف ريشه ملت پرستی و تفاخرات قومی را از
بيخ و بن بر كند .

(شرط دوم)

2-آيا اسلام خودي حساب مي شود؟

( اسلام در ايران پذيرش ملی داشته است يا خير ؟)

به عبارت ديگر آيا پيشرفت اسلام در ايران به خاطر محتوای عالی و انسانی و جهانی آن بوده است و ايرانيان‏ آنرا انتخاب كرده‏اند ، يا همان طور كه برخی اظهار می‏دارند آيين مزبور را بر خلاف تمايلات مردم ايران به آنان تحميل كرده‏اند ؟ .

در حدود چهارده قرن است كه ايرانيان مذاهب سابق خود را كنار گذاشته و آيين مسلمانی را پذيرفته‏اند در خلال اين قرون صدها ميليون ايرانی با مذهب‏ اسلامی زاده شدند و پس از گذراندن دوران زندگی با همين آيين جان به جان‏ آفرين تسليم كردند .

***توضيح بيشتر شرط دوم***

شكست ايرانيان از مسلمانان

مسئله برخورد مسلمانان با دولت ايران و سرانجام پيروز شدن آنان بر حكومت ساسانی يكی از مسائلی بود كه عظمت و واقعيت اسلام را در نظر ايرانيان بهتر جلوه گر می‏ساخت .

ايرانيان آنروز چه از نظر سرباز و اسلحه و وسائل جنگی و چه از نظر كثرت جمعيت ، و چه از نظر آذوقه و تجهيزات و امكانات ديگر ، برتری‏ فوق العاده ای نسبت به مسلمانان داشتند .
اعراب مسلمان حتی با فنون جنگی آنروز در سطحی كه ايرانيان و روميان‏ آشنا بودند ، آشنا نبودند اعراب فنون جنگی را به طور كامل نمی‏دانستند

ناراضی بودن مردم

معمولا هجوم دشمن سبب اتحاد بيشتر و از ميان رفتن اختلافات داخلی می‏شود ، اما اين به شرطی است كه يك روح زنده در آن مملكت كه از مذهب يا حكومت آنان سرچشمه بگيرد وجود داشته باشد .

بی علاقگی مردم ايران نسبت به حكومت و دستگاه دينی و روحانيتشان ، سبب می‏شد كه سربازان آنها در جنگها باميل و رغبت عليه مسلمانان نجنگند و حتی در بسياری از موارد به آنها كمك كنند

نفوذ آرام و تدريجی

هر چه روزگار ميگذشت بر علاقه و ارادت ايرانيان نسبت به اسلام و بر هجوم روز افزون آنان به اسلام و ترك كيشها و آيينهای قبلی و آداب و رسوم‏ پيشين افزوده می شد .
بهترين مثال ، ادبيات فارسی است . هر چه زمان گذشته است تأثير اسلام‏ و قرآن و حديث در ادبيات فارسی بيشتر شده است نفوذ اسلام در آثار ادبا و شعرا و حتی حكمای قرون ششم و هفتم به بعد بيشتر و مشهودتر است تا شعرا و ادبا و حكمای قرون سوم و چهارم . اين حقيقت از مقايسه آثار رودكی و فردوسی با آثار مولوی و سعدی و نظامی و حافظ و جامی كاملا هويدا است .

چه عاملی سبب شد كه قرنها بعد از زوال سيادت سياسی عرب ، مردم ايران‏ گرايش بيشتری نسبت به اسلام نشان بدهند ؟ آيا جز جاذبه اسلام و سازگاری‏ آن با روح ايرانی چيز ديگری در كار بوده است ؟

زبان فارسی

يكی از مسائلی كه بهانه قرار داده شده تا آيين مسلمانی را بر ايرانيان‏ تحميلی نشان دهند اين است كه می‏گويند : ايرانيان در طول اين تاريخ زبان‏ خود را حفظ كردند و آنرا در زبان عربی محو و نابود نساختند .

شگفتا ! مگر پذيرفتن اسلام مستلزم اين است كه اهل يك زبان ، زبان خود را كنار بگذارند و به عربی سخن گويند ؟ شما در كجای قرآن يا روايات و قوانين اسلام چنين چيزی را می‏توانيد پيدا كنيد ؟

اصولا در مذهب اسلام كه آئين همگانی است مسئله زبان مطرح نيست . ايرانيان هرگز در مخيله شان خطور نمی كرد كه تكلم و احيای زبان فارسی‏ مخالف اصول اسلام است ، و نبايد هم خطور می‏كرد .

اگر احيای زبان فارسی به خاطر مبارزه با اسلام بود چرا همين ايرانيان‏ اين قدر در احيای لغت عربی ، قواعد زبان عربی ، صرف و نحو عربی ، معانی‏ و بيان بديع و فصاحت و بلاغت زبان عربی كوشش كردند و جديت نمودند ؟

هرگز اعراب به قدر ايرانيان به زبان عربی خدمت نكرده اند .

اگر احياء زبان فارسی به خاطر مبارزه با اسلام يا عرب يا زبان عربی‏ می‏بود مردم ايران به جای اين همه كتاب لغت و دستور زبان و قواعد فصاحت‏ و بلاغت برای زبان عربی ، كتابهای لغت و دستور زبان و قواعد بلاغت برای‏ زبان فارسی می‏نوشتند ، و يا لااقل از ترويج و تأييد و اشاعه زبان عربی‏
خودداری می‏كردند .

ايرانيان نه توجه شان به زبان فارسی به عنوان ضديت با اسلام يا عرب‏ بود و نه زبان عربی را زبان بيگانه می‏دانستند ، آنها زبان عربی را زبان‏ اسلام می‏دانستند نه زبان قوم عرب ، و چون اسلام را متعلق به همه می‏دانستند زبان عربی را نيز متعلق به خود و همه مسلمانان می‏دانستند .

حقيقت اينست كه اگر زبانهای ديگر از قبيل فارسی ، تركی ، انگليسی ، فرانسوی ، آلمانی زبان يك قوم و ملت است زبان عربی تنها زبان يك‏ كتاب است . مثلا زبان فارسی زبانی است كه تعلق دارد به يك قوم و يك‏ ملت ، افرادی بيشمار در حيات و بقای آن سهيم بوده‏اند . هر يك از آنها
به تنهايی اگر نبودند ، باز زبان فارسی در جهان بود . زبان فارسی زبان‏ هيچكس و هيچ كتاب به تنهايی نيست نه زبان فردوسی است و نه زبان رودكی‏ و نه نظامی و نه سعدی و نه مولوی و نه حافظ و نه هيچ كس ديگر ، زبان همه‏ است ولی زبان عربی فقط زبان يك كتاب است به نام قرآن . قرآن تنها نگهدارنده و حافظ و عامل حيات و بقای اين زبان است . تمام آثاری كه به‏ اين زبان به وجود آمده در پرتو قرآن و به خاطر قرآن بوده است علوم‏ دستوری كه برای اين زبان به وجود آمده به خاطر قرآن بوده است .

كسانی كه به اين زبان خدمت كرده اند و كتاب نوشته اند به خاطر قرآن‏ بوده است ، كتابهای فلسفی . عرفانی ، تاريخی ، طبی ، رياضی ، حقوقی و غيره كه به اين زبان ترجمه يا تأليف شده فقط به خاطر قرآن است . پس‏ حقا زبان عربی زبان يك كتاب است نه زبان يك قوم و يك ملت ،
اگر افراد برجسته ای برای اين زبان احترام بيشتری از زبان مادری‏ خود قائل بودند از اين جهت بود كه اين زبان را متعلق به يك قوم معين‏ نمی دانستند بلكه آنرا زبان آيين خود می‏دانستند و لهذا اين كار را توهين‏ به ملت و مليت خود نمی شمردند . احساس افراد ملل غير عرب اين بود كه‏ زبان عربی زبان دين است و زبان مادری آنها زبان ملت .

مولوی پس از چند شعر معروف خود در مثنوی كه به عربی سروده است :

اقتلونی اقتلونی يا ثقات

ان فی قتلی حيوش فی حيوش

می‏گويد :

پارسی گو گر چه تازی خوشتر است

عشق را خود صد زبان ديگر است

مولوی در اين شعر زبان عربی را بر زبان فارسی كه زبان مادری اوست‏ ترجيح می‏دهد ، به اين دليل كه زبان عربی زبان دين است .

سعدی در باب پنجم گلستان حكايتی به صورت محاوره با يك جوان كاشغری‏ كه مقدمه نحو زمخشری می‏خوانده است ساخته است . در آن حكايت از زبان‏ فارسی و عربی چنان ياد می‏كند كه زبان فارسی زبان مردم عوام است و زبان‏ عربی زبان اهل فضل و دانش .
حافظ در غزل معروف خود می‏گويد :

اگر چه عرض هنر پيش ياربی ادبی است زبان خموش ولكن دهان پر از عربی است از قراری كه مرحوم قزوينی در بيست مقاله نوشته است ، يكی از عنكبوتان‏ گرفتار تارهای حماقت كه از بركت نقشه های استعماری فعلا كم نيستند هميشه‏ از حافظ گله مند بوده است كه چرا در اين شعر زبان عربی را هنر دانسته‏ است ؟ !

اسلام چنانكه پيش از اين گفتيم به ملت يا قوم و دسته مخصوصی توجه‏ ندارد كه بخواهد زبان آنها را رسمی بشناسد و زبان قوم ديگر را از رسميت‏ بيندازد .

***

بخش دوم خدمات اسلام به ايران

موهبت يا فاجعه ؟
اظهار نظرها .
نظام فكری و اعتقادی :
اديان و مذاهب .
آيين زردشتی .
آيين مسيحی .
آيين مانوی .
آيين مزدكی .
آيين بودايی .
عقائد آريايی .
ثنويت زردشتی .
آتش و پرستش .
نظام اجتماعی .
نظام خانوادگی .
نظام اخلاقی .
كتابسوزی ايران و مصر
كارنامه اسلام در ايران .

***

بخش سوم خدمات ايران به اسلام

گستردگی و همه جانبگی خدمات .
تمدن كهن ايرانی .
صميميت ايرانيان نسبت به اسلام .
انگيزه‏ها .
فعاليتهای اسلامی ايرانيان .
عكس‏العملها .
نشر و تبليغ اسلام .
سربازی و فداكاری .
علم و فرهنگ .
نخستين حوزه علمی .
نخستين موضوع .
آغاز تدوين و تأليف .
علل و عوامل سرعت .
قرائت و تفسير .
حديث و روايت .
فقه و فقاهت .
ادبيات .
كلام .
فلسفه و حكمت .
عرفان و تصوف .
ذوق و صنعت .
دو قرن سكوت .

***

عناوين اين دو فصل در بالا آورده شد براي تفصيل بيشتر به كتاب لطفا رجوع كنيد.

اما در دو پاراگراف :

همچنانكه قبلا گفتيم ما نه در صدد تشريح خدمات تمدن كهن ايرانی به تمدن‏ جوان اسلام هستيم و نه اين كار در صلاحيت ماست . هدف ما از نقل مطالب‏ گذشته كه از مسلمات تاريخ است اين است كه دو نكته را تأكيد كنيم :

يكی اينكه ايران قبل از اسلام از تمدنی برخوردار بوده است و اين تمدن‏ يكی از مايه‏های تمدن اسلامی است .

ديگر اينكه اسلام به ايران حياتی تازه بخشيد و تمدن در حال انحطاط ايران‏ به واسطه اسلام جانی تازه گرفت و شكلی تازه يافت . اين دو نكته قابل‏ انكار نيست . طالبان خود می‏توانند به منابع و مدارك فراوانی كه در هر دو زمينه هست مراجعه كنند .

پايان

دريافت كتاب خدمات متقابل اسلام و ايران شهيد مطهري

والسلام.